Avrupa, bu yaz tarihinin en sıcak dördüncü yazını yaşarken, iklim krizinin ölümcül bilançosu ortaya çıktı. Imperial College London ve London School of Hygiene & Tropical Medicine araştırmacılarının hızlı analizine göre, Haziran–Ağustos 2025 döneminde Avrupa’daki kentlerde 24 bin 400 kişi aşırı sıcaklara bağlı nedenlerle yaşamını yitirdi. Bilim insanları, bu ölümlerin en az 16 bin 469’unun doğrudan iklim değişikliğinden kaynaklandığını açıkladı.
REKOR SICAKLIKLAR
Araştırmaya göre, Avrupa’da sıcaklıklar sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5–2,9°C daha yüksek ölçüldü. İspanya tarihinin en şiddetli sıcak dalgasını yaşarken, Türkiye’de termometreler 50,5°C ile rekor kırdı. Finlandiya’da ise üç hafta boyunca 30°C’nin altına düşmeyen sıcaklıklar “eşi görülmemiş” olarak nitelendi.
ICL’den biyostatistikçi Garyfallos Konstantinoudis, iklim krizinin ölüm sayılarını katladığını vurgulayarak, “Sıcak kaynaklı ölümler neredeyse üçe katlanmış olabilir” dedi.
“BU ÖLÜMLER ÖNLENEBİLİRDİ”
Çalışmada, ölümlerin yüzde 85’inin 64 yaş üzerindeki kişilerde görüldüğü belirtildi. ICL’den iklim bilimci Friederike Otto, “Bu sayılar, son aylarda aşırı sıcaklar nedeniyle yaşamını yitiren gerçek insanları temsil ediyor. Eğer fosil yakıtları yakmaya devam edersek, bu ölümler yalnızca artacak” ifadelerini kullandı.
Araştırmaya katkıda bulunmayan iklim bilimci Chris Callahan ise bulguların yöntem açısından güvenilir olduğunu söyleyerek, “İklim değişikliği artık Avrupa’daki sıcaklığa bağlı ölümlerde belirleyici faktör” değerlendirmesini yaptı.
KUZEY AVRUPA DAHA SAVUNMASIZ
Araştırma, yüksek sıcaklıkların daha yoğun görüldüğü Güney Avrupa’da toplam ölümler daha fazla olsa da Kuzey Avrupa’da ölümlerin neredeyse tamamının iklim değişikliğine bağlı olduğunu ortaya koydu. Bunun nedeni, tarihsel olarak kuzey ülkelerinde sıcakların insan sağlığı üzerinde bu denli etkili olmamasıydı.
“SAĞLIK SİSTEMLERİ UYUM SAĞLAYAMAZ”
Kanadalı acil hekim ve Global Climate and Health Alliance Başkan Yardımcısı Courtney Howard, aşırı sıcakların kalp krizi, felç ve astım gibi hastalıkları tetiklediğini, bu nedenle ölümlerin kayıtlara “ısıya bağlı ölüm” olarak geçmediğini belirtti. Howard, “Mevcut sıcaklıklara karşı sağlık sistemlerinin uyum sağlaması mümkün değil. Fosil yakıt kullanımını azaltmak, çağımızın en önemli halk sağlığı müdahalesi” dedi.
AVRUPA’NIN KIRILGANLIĞI ARTIYOR
Uzmanlara göre, Avrupa dünyanın en hızlı ısınan bölgelerinden biri ve yaşlanan nüfusuyla birlikte iklim krizine karşı en kırılgan kıtalardan biri.
