Çığ Riski Altındaki Evlerde Yaşayanlar İçin Hayat Kurtaran Rehber

Giriş: Kar Dağda Güzel, Tehlike Evde Başlar

Kış mevsimi, doğanın beyaz bir örtüyle yeniden doğuşunu simgelerken, bazı bölgelerde ciddi bir tehdidi de beraberinde getirir: çığ riski. Türkiye’nin Doğu Anadolu, Karadeniz’in yüksek kesimleri ve Toros Dağları gibi bölgelerinde yaşayan binlerce aile, her yıl çığ tehlikesi altında hayatını sürdürmektedir. Çığ, yalnızca dağcıları değil, dağ eteklerinde ve yamaçlara yakın konumlanmış evlerde yaşayanları da doğrudan etkileyen ölümcül bir doğa olayıdır.

“Dağdan gelen, ovayı yıkar” atasözü, doğanın gücünü en iyi anlatan sözlerden biridir. Çığ da tam olarak böyledir. Yüksek eğimli yamaçlarda biriken kar kütleleri, uygun koşullar oluştuğunda büyük bir hızla aşağıya iner ve önüne çıkan her şeyi yok edebilir. Bu nedenle çığ tehlikesi olan bölgelerde yaşayanların sadece kışı değil, olası bir felaketi de yönetmeye hazır olması gerekir.

Çığ riski olan bölgelerde ev güvenliği, çoğu zaman sadece bina yapısıyla sınırlı düşünülür. Oysa gerçek güvenlik; doğru yer seçimi, doğru yapı, doğru alışkanlıklar ve doğru acil durum planı ile sağlanır. Çığ tehlikesi altında yaşayan bir aile için en önemli unsur, riskin farkında olmak ve bu riske karşı bilinçli hareket etmektir.

Bugün birçok kişi, “Evimin önünden hiç çığ geçmedi” diyerek kendini güvende hissediyor. Ancak iklim değişikliği, artan kar miktarı ve ani sıcaklık dalgalanmaları, daha önce güvenli kabul edilen alanları bile riskli hâle getirebiliyor. Bu yüzden çığ riski olan bölgelerde yaşayan herkesin, ev içi önlemlerden dış çevre planlamasına kadar kapsamlı bir hazırlık yapması gerekir.

Bu rehberde, çığ tehlikesi altındaki bölgelerde yaşayanların evlerini nasıl güvenli hâle getirebileceğini, hangi önlemleri alması gerektiğini ve bir çığ anında nasıl hareket etmesi gerektiğini tüm detaylarıyla ele alıyoruz. Çünkü doğru bilgi, doğru zamanda hayat kurtarır.

Çığ Tehlikesi Nedir ve Neden Oluşur?

Çığ nasıl meydana gelir?

Çığ, eğimi genellikle %30’dan fazla olan yamaçlarda biriken karın, tutunma gücünü kaybederek kütle hâlinde aşağıya kaymasıyla oluşur. Rüzgâr, ani ısınma, yağış ve titreşimler çığı tetikleyebilir.

Evler neden risk altındadır?

Dağ yamaçlarına, vadilere veya doğal akış yollarına yakın inşa edilen evler, çığın yön değiştirmesi hâlinde doğrudan hedef olabilir. Özellikle eski yerleşimler, bu risk göz önünde bulundurulmadan kurulmuştur.

Çığ Riski Olan Bölgelerde Evde Alınması Gereken Önlemler

Ev ve arsa konumunun önemi

Eviniz bir çığ koridoru üzerinde veya yamaç dibinde bulunuyorsa risk yüksektir. Bu durumda çevresel bariyerler, kar tutucu setler ve yönlendirici duvarlar hayati önem taşır.

Yapısal güvenlik tedbirleri

• Çatılar eğimli olmalı ve kar birikmesini önlemelidir.

• Pencerelerde kırılmaz cam kullanılmalıdır.

• Evin çığa bakan cephesinde mümkünse kalın betonarme duvarlar tercih edilmelidir.

Çığ Anında Evde Olanlar Ne Yapmalı?

İlk saniyelerde yapılması gerekenler

Çığ sesi duyulduğunda hemen çığ yönüne ters taraftaki odaya geçilmeli ve kapılar kapatılmalıdır. Camlardan uzak durmak hayati önem taşır.

Acil durum çantası hazır olmalı

Her çığ riski olan evde; fener, düdük, battaniye, ilk yardım seti ve kuru gıda içeren bir çanta mutlaka bulunmalıdır.

Aileler İçin Çığ Acil Durum Planı

Herkes rolünü bilmeli

Aile bireyleri, kimin çocukları alacağı, kimin acil çantayı alacağı gibi görevleri önceden bilmelidir.

Toplanma noktası belirleyin

Ev dışında, çığ hattı dışında kalan güvenli bir alan önceden belirlenmelidir.

Bilinç, En Güçlü Kalkanınızdır

Çığ riski olan bölgelerde yaşamak kader değildir; doğru önlemlerle bu risk yönetilebilir. Ev güvenliği, aile planlaması ve erken hazırlık, bir felaketi sadece bir korku olmaktan çıkarır. Bugün küçük görünen bir önlem, yarın hayat kurtarabilir. Siz de yaşadığınız bölgenin çığ risk haritasını inceleyin, evinizi gözden geçirin ve bu bilgileri sevdiklerinizle paylaşın. Unutmayın, tedbir almak korku değil, aklın gereğidir.

Bu yazıyı paylaşarak daha fazla insanın bilinçlenmesine katkı sağlayabilir, yorum bırakarak deneyimlerinizi aktarabilirsiniz.

İlhan ÇAMKARA / Emlak Haber Ajansı