Kentsel dönüşüm, özellikle deprem riski bulunan şehirlerde milyonlarca kişinin gündeminde. Ancak binanın dönüşüme girmesi yalnızca yıkım ve yeniden yapımdan ibaret değil. Risk tespitinden maliklerin kararlarına, tahliye sürecinden kira yardımına kadar birçok aşamanın doğru yürütülmesi gerekiyor.
6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespitinin Bakanlık tarafından lisanslandırılan kuruluşlar aracılığıyla yapılması mümkün. Bakanlığın İstanbul’daki resmi bilgilendirmesine göre risk tespiti maliklerden birinin başvurusu ile başlatılabiliyor.
Bu nedenle apartman sakinlerinin “Herkesin anlaşması gerekiyor” düşüncesiyle süreci ertelemesi doğru değil. Risk tespitinin nasıl yapılacağı ile dönüşüm kararlarının nasıl alınacağı birbirinden farklı hukuki süreçler.
Kentsel dönüşümün ilk adımı nedir?
Riskli yapı tespiti nasıl yapılır?
Malikler veya kanuni temsilcileri, Bakanlıkça lisanslandırılmış kuruluşlara başvurarak riskli yapı tespiti yaptırabilir.
Teknik inceleme sonucunda yapı riskli olarak belirlenirse süreç mevzuatta belirtilen aşamalara göre ilerler. Riskli yapı tespitinin masrafları genel olarak maliklere aittir.
Riskli yapı raporuna itiraz edilebilir mi?
Evet. Bakanlık kaynaklarında riskli yapı tespitine karşı tebligat tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz edilebileceği belirtiliyor. İtirazları Teknik Heyet inceliyor.
Bu nedenle tebligat tarihleri ve resmi belgeler dikkatle takip edilmeli.
Malik ve kiracıların hakları neler?
Kira yardımı alınabilir mi?
Riskli yapı nedeniyle konut veya işyerinin tahliye edilmesi halinde, şartları sağlayan hak sahipleri için kira yardımı mekanizması bulunuyor.
Bakanlığın kira yardımı kılavuzunda başvurunun, riskli yapının tahliye edildiği veya yıkıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde yapılması gerektiği belirtiliyor. İstanbul’da başvurular ilgili ilçe belediyesi üzerinden yürütülebiliyor.
Ancak yardımın tutarı, süresi ve kimlerin hangi koşullarda yararlanabileceği güncel mevzuat ve uygulamaya göre kontrol edilmeli.
Dönüşüme katılmak istemeyen malik ne yapabilir?
Kentsel dönüşüm kararlarına ilişkin süreçte maliklerin hak ve itiraz yollarını zamanında kullanması önem taşıyor. Bakanlığın bilgilendirmesine göre kanun kapsamında tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idari yargı yoluna başvurulabiliyor.
Bu noktada “Binamız dönüşüme giriyor” bilgisini duymakla yetinmek yerine hangi işlemin yapıldığını, hangi belgenin tebliğ edildiğini ve hangi sürenin başladığını öğrenmek gerekiyor.
Yeni bina yapılırken nelere dikkat edilmeli?
Dönüşüm kararının alınması kadar yeni yapının nasıl yapılacağı da önemli.
Müteahhit sözleşmesi, arsa payları, bağımsız bölüm dağılımı, teslim tarihi, gecikme şartları, maliyet paylaşımı ve teknik şartname açık biçimde düzenlenmeli.
Özellikle sözlü vaatlerle hareket etmek yerine bütün önemli şartların yazılı sözleşmeye geçirilmesi büyük önem taşıyor.
Sonuç
Kentsel dönüşüm, yalnızca eski binanın yıkılıp yenisinin yapılması değildir. Maliklerin, kiracıların ve diğer hak sahiplerinin süreç boyunca hangi aşamada olduklarını bilmeleri gerekir.
Risk tespiti, itiraz süreleri, kira yardımı ve yeni yapıya ilişkin sözleşmeler dikkatle takip edildiğinde dönüşüm süreci daha kontrollü yürütülebilir.
Siz de kentsel dönüşüm sürecinde yaşadığınız sorunları veya deneyimleri yorumlarda paylaşabilirsiniz. Bu bilgiler, aynı süreci yaşayan diğer vatandaşlar için yol gösterici olabilir.