Ekimde ihracat %8,1 arttı, dış ticaret açığı 6,7 milyar dolar

Emlak Manşet
6 Min. Okuma

Türkiye’nin dış ticaretinde ekim ayı, ihracat cephesinde güçlü, açık tarafında ise rahatlatıcı bir tabloyla kapandı. Ticaret Bakanlığının 3 Kasım 2026’da yayımladığı geçici verilere göre ihracat ekimde bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 8,1 artarak 25 milyar 885 milyon dolara ulaştı. İthalattaki artışın daha sınırlı kalması, aylık dış ticaret açığının belirgin biçimde gerilemesini sağladı.

Genel Ticaret Sistemi (GTS) esas alınarak hazırlanan bültende yer alan rakamlar, yılın son çeyreğine girilirken dış dengeye ilişkin önemli ipuçları veriyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ekim ihracatının Cumhuriyet tarihinin en yüksek ekim ayı rakamı olduğunu ve aylık bazda tüm zamanların en yüksek üçüncü ihracatı anlamına geldiğini açıkladı.

Ekimde ihracat 25,9 milyar dolar, ithalat 32,6 milyar dolar

Bakanlık verilerine göre ekim ayında ihracat geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık 1,9 milyar dolar artış gösterdi. Aynı dönemde ithalat yüzde 3,4 yükselerek 32 milyar 584 milyon dolar oldu. İki kalemin toplamından oluşan dış ticaret hacmi ise yüzde 5,4 artışla 58 milyar 468 milyon dolar olarak hesaplandı.

İhracatın ithalattan daha hızlı büyümesi, doğrudan açığa yansıdı. Ekim ayında dış ticaret açığı yıllık bazda yüzde 11,4 azalarak 6 milyar 699 milyon dolara indi. İhracatın ithalatı karşılama oranı da 3,4 puan artışla yüzde 79,4’e yükseldi.

Enerji ve altın hariç tutulduğunda tablo daha da olumlu görünüyor. Bu iki kalem dışarıda bırakıldığında ihracatın ithalatı karşılama oranı 5,9 puan artarak yüzde 101,7’ye çıktı. Yani enerji ve altın dışındaki ticarette Türkiye ekim ayında ithal ettiğinden daha fazla mal sattı.

On aylık tabloda açık hâlâ yüksek

Yılın ilk on ayına bakıldığında ihracat artışının sürdüğü, ancak ithalatın da yakın bir hızla büyüdüğü görülüyor. Ocak-ekim döneminde ihracat yüzde 5,5 artışla 236 milyar 837 milyon dolara, ithalat ise yüzde 5,1 artışla 314 milyar 503 milyon dolara ulaştı. Dış ticaret hacmi aynı dönemde 551 milyar 339 milyon dolar oldu.

Bu rakamlar, on aylık dış ticaret açığının yüzde 3,9 artışla 77 milyar 666 milyon dolara çıktığını gösteriyor. Ocak-ekim döneminde ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 75,3 seviyesinde gerçekleşti. Başka bir deyişle, ekim ayındaki iyileşme olumlu bir sinyal olsa da yıl genelindeki açık geçen yılın üzerinde seyretmeye devam ediyor.

Son on iki aylık toplamda ise ihracat rekor seviyede. Bakanlığın açıklamasına göre yıllıklandırılmış mal ihracatı ekim sonu itibarıyla 285,6 milyar dolara yükseldi. Bolat, bu tutarın yıl için belirlenen 282 milyar dolarlık hedefin üzerinde olduğunu vurguladı.

En çok ihracat Almanya’ya, en çok ithalat Çin’den

Ülke dağılımında geleneksel tablo değişmedi. Ekim ayında en fazla ihracat yapılan ülke 2 milyar 74 milyon dolarla Almanya oldu. Almanya’yı 1 milyar 862 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 379 milyon dolarla İngiltere izledi. Ülke grupları bazında ise Avrupa Birliği 10 milyar 399 milyon dolarla açık ara ilk sırada yer aldı.

İthalat tarafında ilk sırada 4 milyar 414 milyon dolarla Çin bulunuyor. Çin’i 2 milyar 216 milyon dolarla Almanya ve 1 milyar 767 milyon dolarla ABD takip etti. Ürün gruplarına göre bakıldığında ithalatın en büyük bölümünü 23 milyar 357 milyon dolarla ara malları oluşturdu; bu kalem yıllık bazda yüzde 8,5 arttı. Tüketim malı ithalatı yüzde 4,9, yatırım malı ithalatı ise yüzde 13 geriledi.

İhracatta da ara malları öne çıktı. Ham madde ve ara malı ihracatı yüzde 12,8 artışla 13 milyar 41 milyon dolara ulaşırken, tüketim malı ihracatı 8 milyar 401 milyon dolar, yatırım malı ihracatı ise 3 milyar 847 milyon dolar oldu.

Dış dengedeki iyileşme neden önemli?

Dış ticaret açığındaki daralma, cari işlemler dengesinin en önemli belirleyicilerinden biri. Ticaret Bakanı Bolat da ekimdeki gerilemenin, eylül ayında olduğu gibi ekimde de cari işlemler hesabında fazla verilmesine katkı sağlayacağı beklentisini dile getirdi. Ekim ayına ait ödemeler dengesi verisi önümüzdeki ay Merkez Bankası tarafından açıklanacak.

Cari dengedeki iyileşme, döviz talebi ve kur üzerindeki baskı açısından da yakından izleniyor. Döviz girişinin artması, Merkez Bankası rezervlerini ve finansman koşullarını dolaylı yoldan destekleyebiliyor. Bu durum konut ve inşaat sektörü gibi ithal girdiye ve kredi maliyetine duyarlı alanlar için de önem taşıyor.

Bununla birlikte ithalatın yapısına dikkat etmek gerekiyor. Ara malı ithalatındaki artış üretimin sürdüğüne işaret ederken, yatırım malı ithalatındaki yüzde 13’lük düşüş, firmaların yeni makine ve teçhizat alımlarında temkinli davrandığını düşündürüyor. Yüksek finansman maliyetleri ve küresel belirsizlikler, yatırım iştahını sınırlayan başlıca etkenler arasında sayılıyor.

Gözler yıl sonu performansında

Yılın son iki ayında ihracatçıların performansı, hem yıllık hedeflerin hem de dış dengenin seyrini belirleyecek. Bakanlık, ekim ayında takvim ve parite etkilerine rağmen artışın sürdüğünü vurgularken, Avrupa’daki talep koşulları ve euro/dolar paritesindeki hareketler önümüzdeki dönemde ihracat rakamlarını etkileyebilecek başlıca faktörler olarak öne çıkıyor.

Ekim ayına ilişkin kesinleşmiş dış ticaret istatistikleri ise Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından önümüzdeki haftalarda yayımlanacak. Geçici veriler ile kesin rakamlar arasında genellikle sınırlı farklar oluşuyor; ancak ihracatçılar ve piyasa katılımcıları, cari denge tahminlerini güncellemek için bu açıklamayı da yakından takip edecek.

Bu Makaleyi Paylaş
Yorum yapılmamış