Konut kredisiyle ev almayı planlayanların ilk sorusu genellikle faiz oranı oluyor. Oysa bütçeyi asıl belirleyen kalemlerden biri, bankanın evin değerinin ne kadarını finanse edebileceği. Bu sınırı bankalar kendi isteklerine göre koymuyor; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) belirliyor. Yürürlükteki çerçeve, BDDK’nın 29 Ocak 2026 tarihli ve 11364 sayılı kurul kararıyla çizildi ve Kasım 2026 itibarıyla bu oranlar uygulanmaya devam ediyor.
Belirleyici iki unsur: Konutun değeri ve enerji sınıfı
Karara göre çekilebilecek en yüksek kredi tutarı iki değişkene bağlı. Birincisi, bankanın yaptırdığı ekspertizle ortaya çıkan konut değeri. İkincisi ise evin Enerji Kimlik Belgesi’nde yazan enerji sınıfı. Enerji verimliliği yüksek konutlar daha cömert bir oranla finanse edilirken, değer yükseldikçe kredinin konut bedeline oranı kademeli olarak düşüyor.
BDDK’nın yayımladığı tabloya göre güncel azami oranlar şöyle:
- 5 milyon TL’ye kadar: A-B sınıfında değerin yüzde 90’ı, C sınıfında yüzde 80’i, diğer sınıflarda yüzde 70’i.
- 5-7 milyon TL arası: A-B’de yüzde 80, C’de yüzde 70, diğerlerinde yüzde 60.
- 7-10 milyon TL arası: A-B’de yüzde 70, C’de yüzde 60, diğerlerinde yüzde 50.
- 10-20 milyon TL arası: A-B’de yüzde 50, C’de yüzde 40, diğerlerinde yüzde 30.
- 20 milyon TL üzeri: A-B’de yüzde 40, C’de yüzde 30, diğerlerinde yüzde 20.
Birinci el ve ikinci el ayrımı kalktı
Ocak ayındaki düzenlemenin en dikkat çeken yanı, kredi oranlarında birinci el ile ikinci el konut arasındaki farkın ortadan kaldırılması oldu. BDDK’nın açıklamasına göre artık hesaplamada evin sıfır ya da el değiştirmiş olması değil, değeri ve enerji performansı esas alınıyor. Kurum ayrıca 2010 sonrasında yapılan binalar için asgari şart olan C enerji sınıfındaki konutları da avantajlı oran uygulanan grubun içine aldı. Böylece görece yeni, depreme karşı daha dayanıklı ve enerji tüketimi düşük binaların alımı desteklenmiş oldu.
Peşinat nasıl hesaplanır?
Peşinatı bulmak için konut değerinden çekilebilecek azami kredi tutarını çıkarmak yeterli. Birkaç örnekle açıklayalım:
- Ekspertiz değeri 4 milyon TL olan B sınıfı bir dairede kredi en fazla 3,6 milyon TL olabilir; alıcının en az 400 bin TL peşinat ayırması gerekir.
- Aynı değerdeki ama D sınıfı belgeye sahip bir dairede oran yüzde 70’e iner. Kredi üst sınırı 2,8 milyon TL’ye düşer, peşinat ihtiyacı ise 1,2 milyon TL’ye çıkar.
- 8 milyon TL değerindeki A sınıfı bir konutta kredi en fazla 5,6 milyon TL olur; geriye kalan 2,4 milyon TL’nin alıcı tarafından karşılanması gerekir.
Örneklerden de görüldüğü gibi aynı fiyattaki iki ev arasında sırf enerji sınıfı nedeniyle yüz binlerce liralık peşinat farkı oluşabiliyor. Bu nedenle ilan aşamasında Enerji Kimlik Belgesi’ni sormak, kredi planı yapan alıcı için en az metrekare ve konum kadar önemli hale geldi.
Ekspertiz değeri satış fiyatının altında kalırsa
Oranlar satış sözleşmesindeki bedele değil, bankanın ekspertiz raporunda yer alan değere uygulanıyor. Ekspertizin satış fiyatının altında bir değer biçmesi durumunda çekilebilecek kredi de buna göre küçülüyor ve aradaki fark alıcının cebinden çıkıyor. Bu yüzden pazarlık yaparken ekspertiz sonucunu beklemek ya da kapora sözleşmesine kredi onayına ilişkin bir şart eklemek, beklenmedik bir peşinat yükünün önüne geçebilir.
Zaten konutu olanlar için oranlar daha düşük
BDDK düzenlemesi ilk kez ev alacakları öne çıkarıyor. Kredi kullanacak kişinin kendisi, eşi ya da 18 yaşından küçük çocukları adına kayıtlı en az bir konut bulunuyorsa, tablodaki oranlar azaltılarak uygulanıyor. Yani ikinci ya da üçüncü evini krediyle almak isteyen bir yatırımcı, aynı dairede ilk evini alan bir aileye göre daha yüksek peşinatla karşılaşıyor. Bankalar başvuru sırasında bu bilgiyi tapu kayıtları üzerinden kontrol edebiliyor.
Bankalar daha fazla peşinat isteyebilir
Tablodaki oranlar birer üst sınır. Bankalar müşterinin gelirine, kredi geçmişine ve konutun niteliğine bakarak daha düşük bir kredi tutarı onaylayabilir, ancak bu sınırların üzerine çıkamaz. Dolayısıyla bankalar arasında rekabet peşinatta değil, ağırlıklı olarak faiz ve kâr payı oranlarında yaşanıyor.
Başvurudan önce kontrol listesi
Krediyle ev almayı düşünenlerin şu adımları atması süreci kolaylaştırır: evin Enerji Kimlik Belgesi’ni görmek ve sınıfını teyit etmek, olası ekspertiz değerini bölgedeki benzer satışlarla karşılaştırmak, hane adına başka konut bulunup bulunmadığını hesaba katmak ve peşinatın yanında tapu harcı, ekspertiz ücreti, DASK gibi ek masraflar için de bütçe ayırmak. Bu hazırlık, bankaya gitmeden önce gerçekçi bir kredi tutarı belirlemeyi sağlar.
