Hisseli tapu ve yıkılan ev konut kredisinde nasıl sayılacak?

Emlak Manşet
5 Min. Okuma

BDDK’nın 19 Kasım 2026 tarihli ve 11604 sayılı kararı çoğunlukla “tek evi olana ikinci konutta kredi kısıtı kalktı” başlığıyla gündeme geldi. Kararın daha az konuşulan iki maddesi ise mirastan kalan küçük hisseler ve kentsel dönüşümde yıkılan evler yüzünden yıllardır “konut sahibi” sayılan pek çok alıcıyı doğrudan ilgilendiriyor. Bankanın kredi tavanını belirlerken hangi tapuyu sayıp hangisini saymayacağı bu iki maddeyle yeniden çizildi.

Neden önemli?

Konut kredisinde bankanın evin değerinin ne kadarını finanse edebileceği, alıcının kendisi, eşi ve 18 yaşından küçük çocukları adına kayıtlı konut sayısına göre değişiyor. 20 Kasım’da yayımlanan kararla birlikte bu hanede en az iki konut varsa azami kredi oranı yüzde 75 azaltılıyor. Yani 5 milyon liralık C sınıfı bir dairede 4 milyon lira olan tavan, iki evi olan biri için 1 milyon liraya iniyor.

Bu yüzden bir tapunun hesaba girip girmemesi, kimi zaman milyonlarca liralık kredi farkı yaratıyor. Hisseli tapular ve riskli yapılar tam da bu sayımın gri alanında duruyordu.

Hisseli tapuda “bir” yerine “iki” eşiği

Hisseli tapuya ilişkin istisna aslında yeni değil. 24 Ağustos 2023 tarihli 10656 sayılı kurul kararı, herhangi bir konutta yüzde 50 veya daha az hissesi olanların bu hissesinin dikkate alınmayacağını söylüyordu. Ancak bir şartla: Birden fazla konutta hisseli tapusu olanlar istisnanın dışında kalıyordu.

Yeni karar bu şartı gevşetti. Metne göre istisnanın dışında kalanlar artık ikiden fazla konutta hisseli tapu sahibi olanlar. Kararın ifadesiyle, herhangi bir konut tapusunda yüzde 50 ve daha az hissesi olanların “bu nitelikteki bir konutu” sahiplik değerlendirmesinde dikkate alınmayacak.

Somut bir örnekle anlatmak gerekirse: Annesinden kalan dairede yüzde 25, babaannesinden kalan evde yüzde 20 hissesi olan bir kişi eski kurala göre iki ayrı konutta hisse sahibi olduğu için istisnadan yararlanamıyordu. Kararın lafzına göre bu kişinin küçük hisselerinden biri artık sayılmayacak. Geriye kalan tek hisse, yeni eşikte ikinci ev için tam kredi oranının önünde engel oluşturmuyor. Üç ya da daha fazla konutta hissesi bulunanlar ise istisnadan yararlanamıyor.

Dikkat edilmesi gereken nokta, “yüzde 50 ve daha az” ifadesi. Bir konutun yarısından fazlasına sahip olan kişi, o konutun maliki olarak değerlendiriliyor.

Riskli yapıda yalnızca tek evli haneler değil

Kentsel dönüşümle ilgili madde de önceki bir düzenlemenin kapsamını genişletiyor. BDDK, 15 Şubat 2024 tarihli 10849 sayılı kararla, hanenin malik olduğu tek konut 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapı tespiti nedeniyle yıkılmışsa ya da hakkında yıkım kararı alınmışsa, bu konutun hesaba katılmayacağını belirlemişti. Ancak düzenleme yalnızca tek konutu olan haneleri kapsıyordu.

11604 sayılı karar, “konutun/konutların” ifadesini kullanarak bu sınırı kaldırdı. Artık hanenin birden fazla evi olsa bile, riskli yapı nedeniyle yıkılan ya da yıkım kararı alınan konutlardan yalnızca biri sahiplik hesabına girmeyecek.

Bunun pratik karşılığı şu: Biri oturduğu ev, diğeri riskli yapı tespitiyle yıkılan eski dairesi olmak üzere iki tapusu bulunan bir aile, yeni kuralda tek evli hane gibi değerlendiriliyor. Yüzde 75’lik kesinti iki ve üzeri konutta başladığı için bu aile, dönüşüm sürecinde yeni bir ev alırken tam kredi oranından yararlanabiliyor. Riskli durumdaki ikinci bir konut varsa o sayılmaya devam ediyor.

Köydeki ev kuralı yerinde

2023 kararındaki bir başka istisna yeni metinde değişmedi. Köylerdeki konutlar ile 6360 sayılı Kanun’la köyken mahalleye dönüşen yerlerdeki konutlar sahiplik değerlendirmesine katılmıyor. Aynı nitelikte olduğu il özel idaresi ya da belediyeden alınacak resmi yazıyla belgelenen konutlar da bu kapsamda değerlendiriliyor.

Başvuru öncesi hangi belgeler?

Kurallar karar metninde net olsa da uygulamayı bankalar yapıyor ve yorum farkı çıkabiliyor. Bu nedenle hisseli tapusu olanların hisse oranlarını gösteren güncel tapu kayıtlarını, kentsel dönüşüm sürecindekilerin ise riskli yapı tespit ve yıkım belgelerini başvuruyla birlikte sunması işleri hızlandırır. Eş ve 18 yaşından küçük çocuklar adına kayıtlı taşınmazların da sayıma girdiğini unutmamak gerekiyor.

Bir başka ayrıntı vergi tarafında. Kredi tavanını belirleyen BDDK kuralı ile BSMV istisnası farklı mevzuata dayanıyor. Kredi oranında sayılmayan bir hissenin vergi değerlendirmesinde nasıl ele alınacağı bankadan bankaya sorulması gereken ayrı bir konu. Kararın metninde ayrı bir yürürlük tarihi de yer almadığı için, başvurulacak bankanın yeni kuralları sistemine işleyip işlemediğini teyit etmek en sağlıklı yol.

Bu Makaleyi Paylaş
Yorum yapılmamış