Franchising Nedir ve Avantajları Nelerdir?

0

Franchising Nedir?

Sözleşmeye dayalı, direkt bütünleşmiş bir pazarlama sistemidir. Sistemin yaratılma ve ilk uygulama yeri olan ABD’de başlayan franchising, bir ürün veya hizmetin imtiyaz hakkına sahip tarafın belirli bir süre şart ve sınırlamalar dahilinde işin yönetim ve organizasyonuna ilişkin bilgi ve destek sağlamak yoluyla, imtiyazdan doğan hakkını ticari işler yürütmek üzere ikinci tarafa verdiği uzun dönemli ve sürekli bir iş ilişkileri bütünü olarak tanımlanıyor.

Franchisor, ürüne, hizmete, bilgi birikimine ve bunlara ait başarılı bir markaya, isme sahip ve bunların satış dağıtım veya işletme hakkına belirli bir bedel karşılığı veren taraf olarak ifade ediliyor. Bu açıdan franchisor, kendisi ve bireysel franchiseelerinden oluşan franchising sisteminin kurucusu ve koruyucusu.

Franchisee ise doğrudan veya dolaylı bir malı bedel karşılığında franchisor’un ticari adını hizmet markasını, iş görme ve teknik yöntemlerini, sistemini, fikri mülkiyet haklarını kullanma hak ve zorunluluğunu, taraflar arasında bu amaçla yapılan yazılı franchise anlaşması süresi ve kapsamı içinde devamlı olarak alacağı ticari ve teknik destek ile üstleniyor. Franchisee’in franchisor’a ödediği bedel; İsim, marka veya sistemi kullanma hakkı karşılığında ödenen bir başlangıç ücreti + Franchisee Feeden ve yıllık ciro ve kardan, anlaşmada belirlenen oranlarda, yüzde olarak ödenen ücretlerden oluşuyor.

Kimler daha çok Franchise alıyor?

-Üniversite mezunu aile desteği alan ve yeme içmeyi seven gençler,

-Emekli ikramiyesiyle bir iş kurmayı hayal eden girişimciler,

-Birikimi olan ve doğduğu şehre dönmeyi hayal eden kişiler.

Franchising’in Avantajları:

  1. Franchisee açısından avantajları;

A1) Tanınmış markaların sağladığı sürekli müşteri ve iş yapma imkanı,

A2) Franchise veren işletmenin eğitim hizmetleri ve uzman personel desteği sağlaması,

A3) Kaliteli personel bulma, işe alma ve yetiştirme konularında franchise veren tekniklerinden yararlanılması,

A4) Mali, ticari ve personel konularında sağlanan destekler, teknik işlevlere ağırlık verilip başarı şansı artırılması,

A5) Küçük işletmelerin karşılaşacakları risk ve işletmecilik sorunlarının minimize edilmesi,

A6) Franchise veren işletmenin mali ve hukuk danışmanlarından yararlanılması,

A7) Şirketin sürekli olarak yaptığı araştırma ve geliştirme çalışmalarından yararlanılması,

A8) İşletmenin kuruluş aşamasında ve kuruluş yerinin seçiminde bilimsel tekniklerin kullanılması,

A9) Kuruluş aşamasında leasing kaynaklardan finansal destek sağlanması,

A10) Reklam ve tanıtma giderlerinden tasarruf sağlanması

 

  1. Franchisor açısından avantajları;

B1) Franchisor’un karını artırması,

B2) En az maliyetle büyüme ve gelişme sağlaması,

B3) Büyüme ve iş hacminin artması,

B4) Mal ve hizmetlerin daha fazla satılmasıyla franchisor’un finansal kuruluşlarından kredi bulma imkanını arttırması,

B5) Daha hızlı, rahat ve denetlenebilir bir dağıtımın olması ve

B6) Pazarla ilgili hızlı ve sürekli bilgi akışının sağlanması.

Sakıncaları:

  1. Franchisee açısından sakıncaları; Yaratıcılığın azalması, franchisor’un koyduğu bazı kurallara ve kısıtlamalara uyma zorunluluğu, sözleşme aşamasında yeterli araştırma yapılmadığında karın önemli bir kısmının franchisor’a gitmesi, sözleşme konusu ürünün yaygın kullanımının giriş aidatlarını yükseltmesi, anlaşma gereğince franchisor’dan alınması zorunlu bazı ürünlerin piyasadan daha ucuza alınabilmesi, sözleşmelerde boşlukların olması durumunda sistemin franchisor lehine çalışmasının mümkün olabileceği ve franchisor’un franchisee’ye güvensizliğin sözleşme ile sağlanan hak ve imkanların sınırlı tutulmasına neden olması.
  2. Franchisor açısından sakıncaları; Sisteme giriş aidatlarının bazen tahsil edilememesi, işletmelere sağlanan bazı bedellerin tahsilinde yaşanan güçlükler, işletmelerin sistemin sağlayacağı yararların sadece franchise veren işletmelerden beklemelerinin işbirliği anlayışını zedelemesi, franchisee’in iş başında durmaması ve başarılı bir marka ve ismin franchisee’nin hatalı faaliyetleri sonucu zarar görebilme ihtimali.

 

Franchise alan, markanın deneyimli takımının da desteğini yanında buluyor. İmalat sorunlarıyla uğraşmıyorlar. Trendin artmasına franchise işletmelerin krizden daha az etkilenmesi de etkili olmuştur. Shop mix oluşturulurken büyük oranda tanınmış markalara öncelik verilmektedir. Tabi alışveriş merkezleri de kiralamayı franchisor ile yapmayı tercih etmektedir. Sonuçta markanın sahibi en iyi yine kendi markasını koruyacak, kirayı düzenli ödeyecektir. Diğer yandan franchisor’da, franchisee’in bir süre sonra başka bir marka ile anlaşıp tabelasının inmesini istemeyeceği için -veya iflas etmesi durumunda- direkt olarak kendisi ile sözleşme yapılmasını tercih ediyor. Franchisee ile de alt kiracı sözleşmesi imzalıyor.

 

Emlakçılar Zirve Yaptı

Türkiye’de franchise pazarında son 10 yılda gelişen alan ise gayrimenkul danışmanlığı oldu. Gayrimenkul sektörünün büyümesi ve yabancı markaların pazara girmesiyle artan franchise talepleri 2017’de zirve yaptı. Re/Max, Coldwell Banker, Century 21,  Altın Emlak ve Era Gayrimenkul bu alanda şube sayısını artırmayı planlayan markalar. Bu markalar 2017 yılında  80 -300 adet arası şube açmayı hedefliyor.  Franchise giriş bedelleri ise 32.000 TL’den başlayıp, 32.000 dolara kadar çıkabiliyor.

 

Özetlemek gerekirse, franchising sistemi iş tecrübesi olmayan ve kendi işini kurmak isteyenlerin veya o sektör hakkında fazla bilgisi olmayan kişilerin riskini azaltır, belirli standart, kalite ve teknolojiye sahip olmalarını sağlar. Franchisor ise gerekli sermayeyi franchisee’den sağlayarak, az bir sermaye ile hızla yayılabilir. Küçük işletmeler, büyük işletmelerle rekabet ederlerken sermaye, yönetim yetersizliği, uzmanlık eksikliği, niteliksiz iş gücü, yüksek kalite ve standartlar kazanmalarını, teknoloji transferini, yeni iş imkanlarının oluşturulmasını sağlar.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.