Emlak Haber Ajansı
Emlak Analizi ve Güncel Emlak Haberleri

Kentsel dönüşüm hakkında bilinmesi gerekenler

Kentsel dönüşüm hakkında bilmeniz gerekenler

0 6

Kentsel dönüşüm, çarpık kentleşme sonucu bozulan yapı stoğunu planlı ve günün gereklerine uygun hale getirerek yenilemek, şehirlere yeşil alanlar, kültürel yapılar ve sosyal donatı alanları gibi zenginlikler kazandırmak ve yapılara deprem gibi doğal afetlere karşı direnç kazandırmak maksadıyla yürütülen planlama ve inşaat çalışmalarının bütününe verilen addır.

İlk kez 2012 yılında Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun ile düzenlenen kentsel dönüşüm konusu daha sonra uygulama yönetmelikleri yayınlanarak açığa kavuşturulmaya çalışılmıştır.

Ülkemizde 2012 yılından önce de belediyeler eliyle kentsel dönüşüm çalışmaları yürütülmeye başlanmıştır. Örneğin Ankara Dikmen vadisi dönüşüm projesi böyle bir çalışmadır. Keza Tarlabaşı dönüşüm projesi de bir diğer örnek olarak verilebilir. Bunu takiben İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fikirtepe bölgesinde imar artırımı yöntemiyle bir dönüşüm gerçekleştirmeyi hedeflemiş ancak istenen başarının sağlanamaması sonrasında Bakanlar Kurulu kararıyla bu bölge riskli alan olarak ilan edilerek Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı’na geçmiştir.

Riskli Alan, Rezerv Yapı Alanı, Riskli Yapı tanımları

“Riskli alan”, Kanunda; zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma nedeniyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan, Bakanlık veya idare tarafından Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı’nın da görüşü alınarak belirlenen ve Bakanlığın teklifiyle Bakanlar Kurulu Kararı ile tanımlanmış alanlardır. Kanunda geçen “Rezerv yapı alanı” ise, Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere TOKİ veya idarenin talebine bağlı olarak veya resen Maliye Bakanlığı’nın görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenen alanları tanımlamak için kullanılan terimdir. Yani rezerv yapı alanları, kentsel dönüşüm çalışmaları sırasında riskli alan olarak belirlenen bölgelerdeki insanların yerleştirilecekleri bölgelerdir. Bu kapsamda vatandaşlara boşalttıkları riskli alanlardaki hakları karşılığında bedelini ödeme, rezerv yapı alanlarında yapılacak projelerden yer tahsisi veya bir başka bölgede yapılan projeden yer tahsisi seçenekleri sunulabilmektedir.

“Riskli yapı”, riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı teknik verilere dayanılarak ispatlanmış yapılardır. Riskli yapı tespiti Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlarca yapılabilir. Yönetmelik ile riskli yapı tespiti yapabilecek kuruluşlar tanımlanmış ve listelenmiş, bu kuruluşlarda çalışacak kişilerin asgari nitelikleri belirlenmiştir.

Riskli yapı tespiti

“Riskli yapı tespiti”ni malikler veya kanuni temsilcileri isteyebilirler. Kat malikleri kurulu kararıyla bina yönetimi de bu tespiti talep edebilir ve masraflarını kat maliklerine yansıtabilir. Bu amaçla mülkün sahibi olduğunu kanıtlayan belgeler ve tespit dilekçesiyle tespit yapılacak kuruluşa başvurulur. Aynı zamanda idare ve Bakanlık da yapının riskli olduğu iddiasıyla bu tespiti talep edebilir. Bir parselde birden fazla yapı varsa, bunlardan birisinin başvurusu sırasında idare resen diğer yapıların da ifraz-tevhit gibi hukuki zorunluluklar nedeniyle yıkılması gerekeceğinden hareketle riskli yapı tespiti isteyebilir.

Riskli yapı tespiti raporu düzenlenme tarihinden itibaren 7 gün içinde Bakanlık İl Müdürlüğüne gönderilir. Raporda bir uygunsuzluk bulunmaz ise 10 iş günü içinde durum ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir. Tapu müdürlüğü ilgili ayni ve şahsi hak sahiplerine tebligat yapar ve tapunun beyanlar hanesine riskli yapı şerhi düşer. Malikler rapora itiraz etmezse Bakanlık ilgili belediyeden yıkımın gerçekleştirilmesi için maliklere tebligat gönderilmesini ister. “Yıkım Tebligatı”nda maliklere yıkımı gerçekleştirmeleri için en az 60 gün süre verilir. Malikler yıkımı gerçekleştirmezse önce elektrik-gaz-su gibi servisler kesilerek maliklere 30 gün ek süre verilir, halen yıkım gerçekleşmez ise süre sonunda idare tarafından yıkım gerçekleştirilir. Riskli yapıların yıkımına engel olunması Türk Ceza Kanunu kapsamında suçtur. Riskli yapı tespit raporuna itiraz var ise tebligatı takiben 15 gün içerisinde yapılmak zorundadır.

Kentsel dönüşüme devlet desteği

Yenileme inşaatını kendileri yapmak isteyenler devletin anlaşma yaptığı bankalardan “indirimli kredi” kullanabilirler. Faiz desteği bağımsız ölüm başına azami 100.000TL (birden fazla bağımsız bölüm için en fazla 500.000 TL) kredi için sağlanmaktadır ve konutlar için kredi vadesi 2 yılı ödemesiz toplam 10 yıl, işyerleri içinse 7 yıldır.

Devlet kentsel dönüşümü desteklemek amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarında ve noter işlemlerinde birtakım vergi ve harç muafiyetleri tanımıştır. Bu kapsamda uygulama işlemlerinde noter harçları, tapu harçları, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, her türlü döner sermaye ücretleri ve kredilerden dolayı banka ve sigorta muameleleri vergileri alınmaz.

Cevap bırakın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.