Uluslararası Finans Enstitüsü’nün (IIF) raporuna göre, küresel hanehalkı borcu 2007’den Eylül 2019’a kadar 12 trilyon dolar arttı. IIF’in yayımladığı “Kovid-19 Hanehalkı Borç Yükünü Ağırlaştırıyor” başlıklı raporda, 2019’un üçüncü çeyrek sonu itibarıyla hanehalkı borcunun küresel GSYH’nin yüzde 60’ına denk geldiği belirtildi.
Raporda, 2007’den beri şirketlerin ve kamunun borçlarının sırasıyla 31 trilyon dolar ve 34 trilyon dolar arttığı, hanehalkı borcuna da 12 trilyon dolar eklendiği, böylece hanehalkı borcunun 2019’un üçüncü çeyreği sonu itibarıyla 47 trilyon dolara yükselerek rekor seviyeye ulaştığı bilgisi verildi.
IIF’in raporunda, koronavirüs krizinin hanehalkı borç yükünü ağırlaştıracağı ve koronavirüsten dolayı öngörülen iş kayıplarının hanehalkı borcunda gelir ve varlıklara göre büyük bir yükselme anlamına geleceği uyarısında bulunuldu.
Koronavirüs öncesi IIF’in örnekleme yaptığı 75 ülkenin 4’te 3’ünden fazlasında hanehalkı borcunun toplam GSYH’ye oranının 2008 finansal krizi öncesi oranları geçtiğine işaret edilen raporda, Çin, Tayland, Bahreyn, Kuveyt, Lübnan, Malezya ve Tunus’un hanehalkı borcunda 15 puanın üzerinde artış görüldüğü kaydedildi.
‘GELİR DÜŞÜŞÜ EN YÜKSEK SEVİYELERE ULAŞACAK’
İrlanda, İspanya, ABD ve Portekiz’de hanehalkının toplam borcunun GSYH’ye oranının 20 puandan fazla azaldığı belirtilen raporda, Belçika, Kanada, Finlandiya, Fransa, Lüksemburg, Yeni Zelanda, Norveç, İsveç ve İsviçre’de ise hanehalkı borçlarının rekor veya rekora yakın seviyelerde bulunduğu aktarıldı.
Koronavirüs salgını sırasında yüksek düzeyde kalan hanehalkı borcunun ekonomilerde tüketimin toparlanmasını tehdit ettiği vurgulanan raporda, şu değerlendirmelere yer verildi:
“Büyük iş kayıpları bağlamında hanehalkı harcanabilir gelirinde öngörülen düşüş, bu yıl borç oranlarını en yüksek seviyeye getirecektir. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün son raporunda, yaklaşık 25 milyon küresel iş kaybı tahmin ediliyor ve gelir kayıplarının 860 milyar dolar ila 3,4 trilyon dolar arasında değişebileceği ifade ediliyor. Bu iş kayıplarının çoğu muhtemelen geçici olsa da zaten yüksek olan hanehalkı borç seviyeleri, koronavirüsün olumsuz etkisini artıracak, sosyoekonomik ve finansal durumun zayıf noktalarını daha da kötüleştirebilecektir. Özellikle hanehalkı borcunda gelir veya varlıklara göre büyük bir artış, dayanıklı tüketim malları dahil olmak üzere mevcut tüketimde önemli bir düşüşe neden olabilir.”
IIF Sürdürebilirlik Araştırma Direktörü Emre Tiftik, Türkiye’de toplam hanehalkı borcunun ise GSYH’nin yüzde 14’ü seviyesinde olduğunu söyledi. Tiftik, “GSYH’deki küçülmelerle hanehalkı borcunun GSYH’ye oranının bu yıl 2019’da gördüğümüzden daha yüksek seviyelere ulaşması kaçınılmaz” dedi.
