Gayrimenkul ilanlarında kimlik ve ilan verme doğrulamasının ardından, EİDS’nin kapsamını geliştirecek yeni çalışmalar gündemde. Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, özellikle istisna seçenekleri kullanılarak yayımlanan ilanların ve malik gibi davranarak aracılık yapan kişilerin denetlenmesi gerektiğini söyledi.
Özelmacıklı, e-Devlet üzerinden emlak işletmesine verilen ilan yayınlama izninin, mevcut mevzuat uyarınca düzenlenmesi gereken yetkilendirme sözleşmesinin yerine geçmediğini hatırlattı. “Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik açık: Emlak işletmesi, alım satım, pazarlama veya kiralamaya yetkili olmadığı taşınmaza yönelik ilan veremez. Dolayısıyla yeni bir sözleşme zorunluluğundan değil, mevcut sözleşmenin dijital ortamda doğrulanabilir hale getirilmesinden söz ediyoruz” dedi.
Yetkilendirme Sözleşmesi E-Devlet Üzerinden Yapılabilmeli
Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden düzenlenebilmesini örnek gösteren Özelmacıklı, emlak işletmeleri ile taşınmaz sahipleri arasındaki yetkilendirme sözleşmeleri için de benzer bir uygulamanın değerlendirilebileceğini belirtti. Sözleşmelerin standart olması yerine, taraflar arasında kira sözleşmesinde olduğu gibi madde ilaveleri ile yapılmasının daha uygun olacağını ifade eden Özelmacıklı “Malik ile emlak işletmesi yetkilendirme sözleşmesini e-Devlet üzerinden yapabilirse sözleşmenin tarafları, kapsamı ve süresi ilan yayınlama izniyle ilişkilendirilebilir. Sözleşme sona erdiğinde ilanın durumu da sistem üzerinden takip edilebilir. Böylece hem malik hem tüketici hem de yetki belgeli işletme açısından daha açık bir süreç oluşur” dedi.
Tek İlan Sitesinde İstisna Seçenekleriyle 44 Binin Üzerinde Konut İlanı
İlan platformlarında kullanılan istisna seçeneklerine dikkat çeken Özelmacıklı, yaptıkları taramada yalnızca bir ilan sitesinde “kooperatif hisseli tapu”, “intifa hakkı tesisli”, “yurt dışı tapulu” ve “tapu kaydı yok” seçenekleri birlikte seçildiğinde 44 binin üzerinde satılık ve kiralık konut ilanının listelendiğini söyledi.
Özelmacıklı, bu sayıların tek bir platformdaki tarama sonuçları olduğunu vurgulayarak, “Bu ilanların tamamının usulsüz olduğunu söylemiyoruz. Ancak istisna olarak işaretlenen taşınmazların gerçekten bu kapsamda olup olmadığı ve ilanı veren kişinin taşınmazla ilişkisi kontrol edilmeli” dedi. Malik gibi davranarak başkalarına ait taşınmazların pazarlamasını yapan kişilerin istisna seçeneklerinden yararlanarak ilan yayımlamasının engellenmesini isteyen Özelmacıklı, “Gerçek maliklerin ilan verme hakkı korunmalı. Buna karşılık istisnaların yetkisiz aracılık için kullanılması, yetki belgesi alan ve mevzuat yükümlülüklerini yerine getiren emlak işletmeleri açısından haksız rekabet oluşturuyor” değerlendirmesinde bulundu.
Sosyal Medya Grupları ve Danışman Hesapları İzlenmeli
WhatsApp ve Facebook gruplarında yürütülen yetkisiz aracılık faaliyetlerinin de takip edilmesi gerektiğini belirten Özelmacıklı, doğrulanmış ilan bağlantısı paylaşımı ile başkasına ait taşınmazı sürekli pazarlama faaliyetinin birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi. Özelmacıklı, vatandaşların ve sektör mensuplarının somu ilan ve paylaşımları bildirebileceği, başvurunun sonucunu izleyebileceği bir ihbar mekanizması kurulmasını önerdi.
İlan portallarına danışman kullanıcısı olarak giriş yapan kişilere de değinen Özelmacıklı, “Danışman hesaplarının hangi yetki belgeli emlak işletmesine bağlı olduğu açıkça görülebilmeli. Bu ilişki, Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi’ne entegre biçimde takip edilebilmeli” dedi.
Özelmacıklı, ilan izinleri, yetkilendirme sözleşmeleri, istisna beyanları ve danışman hesapları arasındaki bağlantının güçlendirilmesinin sahte ilanlarla ve yetkisiz aracılıkla mücadeleye katkı sağlayacağını ifade etti.