Kiracı ölürse kira sözleşmesi ne olur? Ev sahibi ölürse?

Emlak Manşet
5 Min. Okuma

Kira ilişkisi yıllarca sürebiliyor ve bu süre içinde taraflardan birinin hayatını kaybetmesi ne yazık ki az rastlanan bir durum değil. Böyle bir acının ardından aileler çoğu zaman aynı soruları soruyor: Kiracı ölürse kira sözleşmesi kendiliğinden biter mi? Ev sahibi ölürse kiracı kime kira öder, evden çıkarılabilir mi? Bu rehberde kiracı ölürse ve ev sahibi ölürse neler olduğunu, Türk Borçlar Kanunu ile Türk Medeni Kanunu hükümleri üzerinden adım adım anlatıyoruz.

Kiracı ölürse kira sözleşmesi sona erer mi?

Hayır, kendiliğinden sona ermiyor. Türk Medeni Kanunu’na göre mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kazanıyor. Kiracının sözleşmeden doğan hak ve borçları da bu bütüne dahil. Yani sözleşme, kiracının mirasçılarıyla devam ediyor.

Kanun burada mirasçılara özel bir çıkış yolu tanıyor. Türk Borçlar Kanunu‘nun 333. maddesine göre kiracının ölmesi durumunda mirasçılar, yasal fesih bildirim süresine uyarak en yakın fesih dönemi sonu için sözleşmeyi feshedebiliyor. Bu hak, sözleşme belirli süreli olsa bile kullanılabiliyor; mirasçıların sürenin dolmasını beklemesi gerekmiyor.

Konutlarda yasal süre şöyle işliyor: Yerel âdette belirlenmiş bir kira dönemi yoksa, altı aylık kira döneminin sonu için üç ay önceden fesih bildirimi yapılıyor. Kira dönemleri sözleşmenin başlangıç tarihine göre hesaplanıyor. Süreye uyulmazsa bildirim bir sonraki dönem için geçerli oluyor.

Bir örnekle açıklayalım: Sözleşme 1 Mart’ta başlamışsa altı aylık kira dönemleri 31 Ağustos ve şubat ayının son gününde doluyor. Kiracı nisan ayında hayatını kaybettiyse, mirasçıların fesih bildirimini en geç mayıs ayının sonuna kadar ev sahibine ulaştırması hâlinde sözleşme 31 Ağustos’ta sona eriyor. Bildirim haziranda yapılırsa sözleşme ancak bir sonraki dönem sonunda, yani şubat sonunda bitiyor ve bu süre boyunca kira borcu işlemeye devam ediyor.

Önemli bir ayrıntı: Bu fesih hakkı yalnızca mirasçılara tanınmış. Kiracının ölümü, ev sahibine sözleşmeyi feshetme hakkı vermiyor. Ev sahibi tahliye istiyorsa kanunda sayılan genel sebeplere dayanmak zorunda.

Mirasçılar nelere dikkat etmeli?

  • Fesih bildirimini birlikte yapın: Birden fazla mirasçı varsa mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip oluyor. Fesih bildiriminin tüm mirasçılar tarafından ya da onların temsilcisi aracılığıyla, yazılı ve ispatlanabilir biçimde (örneğin noter ihtarnamesiyle) yapılması güvenli olur.
  • Evde yaşayan eş varsa: Sağ kalan eş yasal mirasçı olduğu için sözleşmenin tarafı. Evde oturmaya devam etmek istiyorsa diğer mirasçılarla ve ev sahibiyle durumu yazılı olarak netleştirmesi, mümkünse sözleşmeyi kendi adına yenilemesi ileride çıkabilecek tartışmaları önler.
  • Kira borçları: Ödenmemiş kira ve yan giderler terekenin borcu sayılıyor ve mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumlu. Borçların mirası aştığını düşünenler, mirası üç ay içinde reddetme hakkına sahip.
  • Depozito: Güvence bedeli kanuna uygun şekilde bankada vadeli hesaba yatırıldıysa, banka parayı kural olarak iki tarafın rızasıyla iade ediyor. Mirasçılar bu aşamada mirasçılık belgesiyle işlem yapıyor.

Mirasçılık belgesini nasıl alacağınızı bilmiyorsanız mirasçılık belgesinin e-Devlet üzerinden alınması yazımız yol gösterebilir.

Ev sahibi ölürse kiracı ne yapmalı?

Ev sahibinin ölümü de sözleşmeyi bitirmiyor. Türk Borçlar Kanunu, kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse yeni malikin kira sözleşmesinin tarafı olacağını düzenliyor. Mirasçılar ev sahibinin yerine geçiyor; kira bedeli, artış koşulları ve süre olduğu gibi devam ediyor. Kiracının yeniden sözleşme imzalaması zorunlu değil.

Pratikte en çok sorun, kiranın kime ödeneceği konusunda çıkıyor. Şu adımlar işinizi kolaylaştırır:

  • Ödeme bilgisini değiştirmeden önce mirasçılık belgesini görmek isteyin. Mirasçılardan yalnızca birinin sözlü talebiyle başka bir hesaba ödeme yapmayın.
  • Mirasçılardan tüm mirasçıları temsil edecek bir kişi ve ortak bir hesap bildirmelerini yazılı olarak isteyin. Anlaşamazlarsa mirasçılardan biri sulh mahkemesinden miras ortaklığına temsilci atanmasını talep edebiliyor.
  • Alacağın kime ait olduğu konusunda gerçek bir belirsizlik varsa, kanun borçluya tevdi imkânı tanıyor. Kirayı mahkemenin belirleyeceği yere yatırarak temerrüde düşme riskinden korunabilirsiniz.
  • Ödemeleri her zaman banka yoluyla ve açıklamasına “… ayı kira bedeli” yazarak yapın.

Mirasçılar evi kendileri kullanmak isterse ne olur? Kanunda, kiralananı sonradan edinen kişiye ihtiyaç nedeniyle özel bir tahliye yolu tanınıyor. Ancak Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, miras yoluyla paydaş olup sonradan paylaşmayla evin tek sahibi olan mirasçının bu “yeni malik” yolundan yararlanamayacağını; buna karşılık sözleşmenin tarafı olarak kiraya verenin genel ihtiyaç davasını açabileceğini kabul etti (E. 2023/4817, K. 2024/2908). Her iki yolda da ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olması gerekiyor.

Kısacası taraflardan birinin ölümü, kira ilişkisini bir gecede bitirmiyor. Süreleri kaçırmamak ve yazılı iletişimi elden bırakmamak, hem mirasçıları hem kiracıyı olası uyuşmazlıklardan koruyor. Kira ve tapu konusundaki diğer rehberlerimiz için Gayrimenkul Rehberi sayfamıza göz atabilirsiniz.

Bu Makaleyi Paylaş
Yorum yapılmamış