BDDK’nın 19 Kasım’daki kararıyla tek evi olan alıcının ikinci konutta kullanabileceği kredi tutarı birkaç katına çıktı. Değeri 5 milyon lira olan C sınıfı bir dairede tavan 1 milyon liradan 4 milyon liraya yükseldi. Değeri 6,25 milyon lira olan A ya da B sınıfı bir evde ise yüzde 80’lik oranla 5 milyon liraya kadar kredi kullanmak artık mümkün.
Peki bu büyüklükte bir kredinin aylık faturası ne? Bankaların 22 Kasım itibarıyla ilan ettiği oranlarla 4 ve 5 milyon liralık, 120 ay vadeli kredi için hesap yaptık. Hesapta tek evi olanla hiç evi olmayan arasındaki vergi farkını da ayrı gösterdik, çünkü ikinci ev alanın taksiti aynı faizde bile daha yüksek çıkıyor.
Bankalarda ilan edilen oranlar
Bankaların internet sitelerinde ve oranları bankaların kendi sayfalarından derleyen karşılaştırma platformlarında 20-22 Kasım’da yer alan bilgilere göre en düşük konut kredisi oranı aylık yüzde 2,84 ile VakıfBank’ta. Bankanın SarıPanjur Konut Kredisi’nde bu oran; kredi kartı, otomatik ödeme, hayat ya da konut sigortası, DASK gibi ürünlerden en az ikisinin tanımlanmasına bağlı.
Yapı Kredi sigorta ve ek ürün şartıyla yüzde 2,88, Ziraat Bankası en az dört üründen oluşan paketle yüzde 2,89 oran ilan ediyor. Halkbank’ın Hesaplı Evim kredisinde oran yüzde 2,99’dan başlıyor. Türkiye İş Bankası’nın ev kredisi kampanyasında hayat sigortalı oran yüzde 3,10, sigortasız oran yüzde 3,45.
Bu oranların hepsi kampanya ya da paket koşullu “en iyi” oranlar. Şartları karşılamayan müşteri için aynı bankada oran yükselebiliyor. Nihai oranı bankanın kredi değerlendirmesi belirliyor.
4 milyon liralık kredide aylık taksit
Aşağıdaki tabloda ilk sütun, kredi tarihinde üzerine kayıtlı konutu olmayan ve vergiden muaf tutulan alıcıyı gösteriyor. İkinci sütun ise tek evi olan ve bu nedenle faiz üzerinden yüzde 15 BSMV ödeyen alıcının taksiti.
| Aylık oran | Evi olmayan (vergisiz) | Tek evi olan (BSMV dahil) | Aylık fark |
|---|---|---|---|
| %2,84 | 117.686 TL | 133.461 TL | 15.776 TL |
| %2,88 | 119.148 TL | 135.189 TL | 16.041 TL |
| %2,89 | 119.514 TL | 135.622 TL | 16.108 TL |
| %2,99 | 123.191 TL | 139.962 TL | 16.771 TL |
| %3,10 | 127.263 TL | 144.763 TL | 17.500 TL |
En düşük oranda bile tek evi olan alıcının taksiti 133 bin liranın üzerinde. Vergiden muaf alıcıyla arasındaki fark aylık 15 bin 776 lira; 120 ay boyunca bu fark yaklaşık 1,89 milyon liraya ulaşıyor.
5 milyon lirada tablo
| Aylık oran | Evi olmayan (vergisiz) | Tek evi olan (BSMV dahil) | Aylık fark |
|---|---|---|---|
| %2,84 | 147.107 TL | 166.827 TL | 19.720 TL |
| %2,88 | 148.935 TL | 168.987 TL | 20.052 TL |
| %2,89 | 149.393 TL | 169.527 TL | 20.135 TL |
| %2,99 | 153.988 TL | 174.952 TL | 20.964 TL |
| %3,10 | 159.079 TL | 180.954 TL | 21.875 TL |
5 milyon liralık krediyi en düşük ilan oranından kullanan, ilk evini alan bir kişi ayda yaklaşık 147 bin lira öderken; ikinci evini alan biri için taksit 166 bin 827 liraya çıkıyor. Yüzde 3,10 oranında ikinci ev alıcısının taksiti 181 bin liraya yaklaşıyor.
Hesaplar eşit taksitli ödeme planına göre ve yalnızca faiz ile vergi üzerinden yapıldı. Tahsis ücreti, ekspertiz, ipotek tesis masrafı, DASK, konut ve hayat sigortası primleri dahil değil. BSMV etkisi, faize yüzde 15 eklenerek hesaplandı. Örneğin yüzde 2,84’lük oran, vergiyle birlikte aylık yüzde 3,266’lık bir maliyete dönüşüyor.
Kampanyaların bir kısmı ilk eve özel
İkinci ev alacakların dikkat etmesi gereken bir nokta daha var: Bazı bankaların öne çıkardığı kampanyalar yalnızca ilk kez konut alanlara açık. Akbank’ın İlk Evim Konut Kredisi, bankanın sayfasında daha önce gayrimenkul sahibi olmayan kişilere özel olarak tanımlanıyor. Bu nedenle BDDK tavanı açmış olsa da ikinci ev alıcısının, ilan edilen oranın kendi durumu için geçerli olup olmadığını bankaya ayrıca sorması gerekiyor.
BDDK oranlarının bir üst sınır olduğu da unutulmamalı. Bankalar başvuru sahibinin gelirine, kredi notuna ve mevcut borçlarına bakarak tavanın altında bir tutar onaylayabiliyor. Ayda 133 bin liralık bir taksit, hanenin bunun epey üzerinde, düzenli ve belgelenebilir bir gelire sahip olmasını gerektiriyor.
Oranlar neye göre değişecek?
Merkez Bankası verilerine göre bankaların 13 Kasım haftasında fiilen kullandırdığı konut kredilerinde ortalama yıllık faiz yüzde 41,35 oldu. Aylık yüzde 2,84’lük oran ise yıllık basit hesapla yüzde 34’e denk geliyor. Aradaki mesafe, ilan edilen en iyi oranların her başvuru sahibine uygulanmadığını hatırlatıyor. 20 Kasım haftasının verisi 26 Kasım’da gelecek, politika faizine ilişkin yılın son kararı ise 10 Aralık’ta açıklanacak. Büyük tutarlı kredi düşünenler için küçük oynamalar bile önemli: Aylık oranda çeyrek puanlık bir değişiklik, 4 milyon liralık kredide taksiti yaklaşık 9 bin lira değiştiriyor.
