Tekirdağ kentsel dönüşüm sürecinde mahkeme kararıyla askıya alınan düzenleme yeniden gündemde. Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisi, idare mahkemesinin iptal ettiği bina ve kentsel dönüşüm amaçlı plan notunu yeniden hazırlayarak 13 Kasım 2026’daki toplantısında oybirliğiyle kabul etti. Yeni not, il genelindeki ilçe merkezleri ile eski beldelerin uygulama imar planlarına eklenecek.
Karar, son bir haftada yerel basına yansıyan meclis kararı metniyle kamuoyuna duyuruldu. Düzenleme, afet riskine karşı yapı stokunun yenilenmesini hızlandırmayı amaçlıyor. Ancak ilk versiyonun yargıdan dönmüş olması, yeni metnin içeriğine ilişkin soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.
Tekirdağ kentsel dönüşüm plan notu neden iptal edilmişti?
Sürecin başlangıcı bu yılın mart ayına dayanıyor. Büyükşehir Belediye Meclisi, 11 Mart 2026 tarihli ve 377 ile 381 sayılı kararlarıyla “Bina ve Kentsel Dönüşüm Amaçlı 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Plan Notları”nı kabul etmişti. Plan notları, imar planlarının uygulanmasına yön veren ve yapılaşma koşullarını belirleyen hükümler olarak biliniyor.
TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi bu kararlara karşı dava açtı. Oda, düzenlemenin Tekirdağ genelinde parsel ve ada bazında yüzde 15 ile yüzde 50 arasında değişen emsal artışı öngördüğünü ve bu artışların kontrolsüz olduğunu savundu.
Tekirdağ 2. İdare Mahkemesi, 23 Temmuz 2026 tarihli kararıyla işlemlerin yürütmesini durdurdu. Oda’nın aktardığına göre mahkeme gerekçesinde şu noktalara dikkat çekti:
- Zorunlu olan plan açıklama raporu hazırlanmadan değişiklik yapıldığı,
- Araştırma, inceleme ve analiz-sentez çalışması yürütülmediği,
- Her bölgenin kendine özgü koşulları, kentsel ve mimari dokusu ile siluet bütünlüğü gözetilmeden tüm il için tek tip bir plan notu getirilemeyeceği,
- Uygulamanın sürmesi halinde telafisi güç zararların doğabileceği.
Mahkeme, 30 Eylül 2026 tarihli kararıyla da plan notlarının onaylandığı idari işlemleri iptal etti.
Yeni düzenleme neyi amaçlıyor?
İptal kararının ardından Büyükşehir Belediyesi plan notunu baştan ele aldı. Kasım ayı olağan meclis toplantısı, 11 Kasım’da toplantı yeter sayısı sağlanamadığı için 13 Kasım’a ertelenmişti. Yeni metin bu toplantıda oybirliğiyle kabul edildi.
Meclisin İmar ve Bayındırlık Komisyonu raporunda düzenlemenin amacı üç başlıkta özetlendi: Deprem ve diğer afet risklerine hazırlık kapsamında kentsel ve bina dönüşümünü teşvik etmek, taşıyıcı sistemi dayanıklı binalar elde etmek ve riskli binaların dönüşümünü sağlamak. Not, Büyükşehir’in yetki alanındaki tüm ilçe merkezleri, eski beldeler ve bunların ilave alanlarına ait 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına ayrı bir madde olarak işlenecek.
Ancak yeni plan notunun maddeleri meclis kararının ekinde yer alıyor ve bu ek, karar metniyle birlikte yayımlanmadı. Dolayısıyla yeni düzenlemenin emsal artışı içerip içermediği, içeriyorsa hangi oranlarda ve hangi koşullara bağlandığı henüz netlik kazanmış değil. Mahkemenin il geneli için tek tip plan notunu hukuka aykırı bulduğu düşünüldüğünde, yeni metnin bölgesel farklılıkları nasıl ele aldığı belirleyici olacak.
Askı süreci ve hak sahiplerini neler bekliyor?
3194 sayılı İmar Kanunu’na göre belediye meclisince onaylanan planlar, belediyenin belirlediği ilan yerlerinde ve internet sayfasında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan ediliyor. Bu bir aylık süre içinde planlara itiraz edilebiliyor. Belediye başkanlığınca meclise gönderilen itirazları meclis on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlıyor.
Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi, meclisçe kabul edilen imar planı değişikliklerini internet sitesindeki imar plan askı bölümünde duyuruyor. Plan notunun askı tarihleri ve ekleri de bu bölümden takip edilebilecek. Dönüşüm planlayan bina sahipleri, müteahhitler ve meslek odaları açısından askı dönemi, metni ayrıntılı inceleme ve gerekirse itiraz etme fırsatı sunacak.
Plan notu yoluyla getirilen yapılaşma teşvikleri, belediyelerin dönüşümü hızlandırmak için sık başvurduğu araçlar arasında yer alıyor. Mevcut emsalle yeniden yapımın ekonomik olmadığı eski binalarda, ek inşaat hakkı çoğu zaman projenin hayata geçip geçmemesini belirliyor. Öte yandan meslek odaları, bu tür artışların altyapı, ulaşım ve sosyal donatı kapasitesi hesaba katılmadan uygulanmasının yoğunluk sorununa yol açabileceği görüşünde.
Özellikle eski yapı stokunun yoğun olduğu ilçe merkezlerinde, plan notunun içereceği yapılaşma koşulları dönüşüm projelerinin fizibilitesini doğrudan etkileyecek. Bu koşullar, kat karşılığı anlaşmalarda hak sahibine düşen alanı ve müteahhidin projeye bakışını da doğrudan belirliyor. Bu nedenle yeni metnin ayrıntıları, Tekirdağ’da bekleyen dönüşüm projelerinin takvimini de şekillendirecek.
İstanbul’da hak sahiplerinin kamu desteği beklediği bir dönüşüm dosyasını Kartal’daki dönüşüm sürecine ilişkin haberimizde okuyabilir, diğer gelişmeleri Kentsel Dönüşüm kategorimizden takip edebilirsiniz. Askı ilanları Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’nin imar plan askı sayfasında yayımlanıyor.
