Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın açıklamalarının ardından, çalışma hayatında normalleşme sürecinin başlayacağı tarih de belli oldu. Buna göre, kısa çalışma uygulamasında kolaylaştırılmış dönem, nisan ayı itibariyle bitecek. Fesih kısıtı ve ücretsiz izinle ilgili ise ayrı bir değerlendirme yapılacak. Erdoğan, önceki gün Cumhurbaşkanlığı Kabinesi sonrası yaptığı açıklamada, “Kısa çalışma ödeneğinin süresini son defa olarak mart ayı sonuna, asgari ücretteki artış miktarı kadar yükselttiğimiz nakdi ücret desteğinin süresini de 17 Mart’a kadar uzattık” demişti.
KISA ÇALIŞMADA 1.3 MİLYON KİŞİ
Biteceği açıklanan kısa çalışma uygulaması, en çok başvurulan koronavirüs önlemleri arasında bulunuyor. Açıklanan son verilere göre, Ocak ayı itibariyle, kolaylaştırılmış kısa çalışma ödeneği kapsamında 1 milyon 313 bin 537 kişi bulunuyor. Bu rakam 2020 yılı aralık ayındaki 1 milyon 386 bin rakamından sınırlı bir düşüş olduğunu gösteriyor. Bu kişilere kısa çalışmadan yapılan ödemeler de, ocak ayı itibariyle, 2 milyar 72 milyon TL düzeyinde bulunuyor. Kısa çalışma uygulamasından yararlanan işyerlerinin büyük bölümü hizmet sektöründe çalışmaları daraltılan veya durdurulan yerler. Mart ayı itibariyle kısıtlamaların kaldırılmaya başlamasıyla, bu işyerlerindeki çalışanların da normal çalışma düzenine dönmesi ve ücretlerini de normal olarak alması gerekecek.
3 AY NORMALLEŞME DESTEĞİ
Kısa çalışma ve ücretsiz izinden normale dönen işletmeler içinse, normalleşme desteği uygulanacak. Nisan ayına kadar kısa çalışmadan çıkan işyerleri, 3 ay süreyle normalleşme desteği alabilecek ve nisan, mayıs ve haziran ayları boyunca, çalışanlarının işçi ve işveren prim ödemeleri İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacak. Normalleşme teşviki, prim mahsuplaşması yoluyla ödenecek.
SON TARİH BELLİ DEĞİL
Koronavirüs önlemleri kapsamında getirilen işten çıkarma yasağı ve ücretsiz izin uygulamasında ise, 30 Haziran 2021’e kadar yetki alınmış bulunuyor. Yetkililer de, “İşten çıkarma yasağı ve ücretsiz izin uygulaması paralel giden uygulamalar… Ücretsiz izne çıkarılan kişiler için de, nakdi ücret desteği sağlanıyor. Bu üç uygulama birbirinin tamamlayıcısı. Ancak bitiş tarihleri için şimdiden bir şey söylemek mümkün değil” değerlendirmesinde bulunuyor. Ocak ayı verilerine göre, yılın ilk ayı itibariyle 883 bin kişi ücretsiz izinde bulunuyor. Bu kişilere İşsizlik Sigortası Fonu’ndan nakdi ücret desteği ödemesi yapılıyor. Ödeme miktarı da, geçen ay yapılan artışla, bin 420 TL’ye çıkarılmış durumda.
27 MİLYAR LİRALIK KISA ÇALIŞMA ÖDEMESİ YAPILDI
Mart ayında koronavirüs vakalarının ortaya çıkmasıyla birlikte, kısa çalışma uygulamasından yararlanma şartları hafifletildi ve zorda olan işletmelerde ücretlerin bir bölümünün İşsizlik Sigortası Fonu’ndan yararlanmasına başlandı. Fona, işçi, işveren prim yatırırken, devlet de her çalışan için aylık yüzde 1 oranında katkı payı aktarıyor. Fondan yapılan kısa çalışma ödemelerinin toplamı 2020 yılında 25.5 milyar TL’ye çıktı. Ocak ayındaki 2 milyar 72 milyon TL’lik rakam da eklendiğinde, toplam tutar 27.6 milyar liraya ulaştı. Nisan 2020-Ocak 2021 arasında nakdi ücret desteği olarak da fondan 8.2 milyar TL’lik ödeme yapıldı.
