Evi olana konut kredisi: Yüzde 75 kuralıyla ne kadar çekilir?

Emlak Manşet
6 Min. Okuma

Konut kredisinde bankanın evin değerinin ne kadarını finanse edebileceği, yalnızca evin fiyatına ve enerji sınıfına bağlı değil. Başvuru sahibinin, eşinin ya da 18 yaşından küçük çocuklarının adına kayıtlı bir konut bulunuyorsa, kullanılabilecek kredi tutarı ciddi biçimde daralıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) kararlarıyla belirlenen bu kural, Kasım 2026 itibarıyla da yürürlükte. İkinci bir ev almayı düşünenlerin peşinat planını buna göre yapması gerekiyor.

Kural ne diyor?

BDDK Kurulu’nun 24 Ağustos 2023 tarihli ve 10656 sayılı kararına göre, tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaş altındaki çocuklarının malik olduğu en az bir konut varsa, konut alımında ve konut teminatlı kredilerde uygulanacak azami kredi/değer oranı yüzde 75 azaltılarak uygulanıyor. Yani normal şartlarda geçerli olan oranın yalnızca dörtte biri kullanılabiliyor.

BDDK’nın 29 Ocak 2026 tarihli ve 11364 sayılı kararı, kredi/değer oranlarını konut değeri ve enerji kimlik belgesindeki sınıfa göre yeniden belirledi. Aynı karar, 10656 sayılı karardaki yüzde 75 azaltma uygulamasının yeni oranlar üzerinden sürdürülmesini de hükme bağladı.

Güncel kredi/değer oranları

11364 sayılı karara göre, adına konut bulunmayan bir alıcı için bankanın kullandırabileceği azami kredi oranları şöyle: Değeri 5 milyon TL’ye kadar olan konutlarda A ve B enerji sınıfında yüzde 90, C sınıfında yüzde 80, diğer sınıflarda yüzde 70. Değeri 5 ila 7 milyon TL arasındaki konutlarda bu oranlar sırasıyla yüzde 80, yüzde 70 ve yüzde 60’a iniyor. 7 ila 10 milyon TL aralığında yüzde 70, yüzde 60 ve yüzde 50; 10 ila 20 milyon TL aralığında yüzde 50, yüzde 40 ve yüzde 30 uygulanıyor. 20 milyon TL’nin üzerindeki konutlarda ise oranlar yüzde 40, yüzde 30 ve yüzde 20 ile sınırlı.

Adına konut bulunan bir alıcı için bu oranların her biri yüzde 75 azaltılıyor. Örneğin tabloda yüzde 90 olan oran yüzde 22,5’e, yüzde 80 olan oran yüzde 20’ye, yüzde 50 olan oran ise yüzde 12,5’e düşüyor.

Rakamlarla fark: Üç örnek

Değeri 5 milyon TL olan ve A enerji sınıfına sahip bir dairede, ilk kez ev alan biri en fazla 4,5 milyon TL kredi kullanabiliyor. Aynı daireyi adına zaten bir konut kayıtlı olan biri almak isterse, bu tutar 1 milyon 125 bin TL’ye iniyor. Aradaki 3 milyon 375 bin TL’lik farkın peşinat olarak karşılanması gerekiyor.

Değeri 4 milyon TL olan C sınıfı bir konutta ilk ev alıcısı için azami kredi 3,2 milyon TL iken, ikinci konut alıcısı için 800 bin TL’de kalıyor. Değeri 8 milyon TL olan ve enerji sınıfı D ya da daha düşük olan bir konutta ise ilk ev alıcısı 4 milyon TL, ikinci konut alıcısı yalnızca 1 milyon TL kredi kullanabiliyor.

Bu hesaplarda esas alınan değerin, bankanın yaptırdığı ekspertiz değeri olduğunu unutmamak gerekiyor. Ekspertiz değeri satış bedelinin altında kalırsa, kredi tutarı da düşük olan değer üzerinden hesaplanıyor ve peşinat ihtiyacı büyüyor.

Hangi konutlar hesaba katılmıyor?

Kural, her tapu kaydını otomatik olarak “konut sahibi” sayılmak için yeterli görmüyor. 10656 sayılı karara göre köylerdeki konutlar ile 6360 sayılı Kanun kapsamında köy iken mahalleye dönüşen yerlerdeki konutlar değerlendirmede dikkate alınmıyor. Aynı nitelikteki yerlerde bulunan konutlar için de ilgili il özel idaresi ya da belediyeden resmi yazı alınması halinde aynı uygulama geçerli oluyor.

Hisseli tapularda da bir istisna var: Herhangi bir konut tapusunda yüzde 50 ve daha az hissesi bulunanlar, birden fazla konutta hisseli tapu sahibi değillerse konut sahibi sayılmıyor. Miras yoluyla küçük bir hisseye sahip olanlar için bu ayrıntı önemli.

BDDK’nın 15 Şubat 2024 tarihli ve 10849 sayılı kararı ise kentsel dönüşüm sürecindeki ev sahiplerine yönelik bir kolaylık getirdi. Kişinin, eşinin veya 18 yaş altı çocuklarının tek bir konutu varsa ve bu konut 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti nedeniyle yıkılmışsa ya da hakkında yıkım kararı alınmışsa, söz konusu konut değerlendirmede dikkate alınmıyor.

Kampanyalı ürünler de ilk konuta odaklı

Yüzde 75 kuralının yanı sıra bankaların kampanyalı ürünleri de çoğunlukla ilk kez ev alacaklara yönelik. Akbank’ın İlk Evim Konut Kredisi, başvuru sahibinin kendisine, eşine veya 18 yaşından küçük çocuklarına ait bir gayrimenkul bulunmaması koşuluna bağlı. ING’nin Avantajlı Konut Kredisi kampanyası da yalnızca ilk konut kapsamındaki alımların finansmanında kullanılabiliyor. Dolayısıyla ikinci evi için kredi arayan biri, hem daha düşük kredi tutarıyla hem de daha sınırlı ürün seçeneğiyle karşı karşıya kalabiliyor.

İkinci ev alacaklar için pratik öneriler

İkinci bir konut almayı planlayanların öncelikle tapu kayıtlarını, eşlerinin ve çocuklarının kayıtlarıyla birlikte kontrol etmesi gerekiyor. Hisseli bir mülk ya da köyde bulunan bir ev, kişinin kapsam dışında kalmasını sağlayabilir. Bankaya başvurmadan önce ekspertiz değerinin satış bedeline yakın olup olmadığını öngörmek ve peşinatı bu senaryoya göre hazırlamak, sürecin yarıda kalmasını önler.

Enerji sınıfı da ikinci konut alımında belirleyici olmaya devam ediyor. A veya B sınıfı bir konut, yüzde 75 azaltma uygulandıktan sonra bile diğer sınıflara göre daha yüksek kredi imkânı sunuyor. Peşinat birikimi yetersiz kalıyorsa, mevcut konutu önce satıp yeni alımı adına kayıtlı konut yokken yapmak da değerlendirilebilecek seçenekler arasında; ancak bu durumda satış ve alım takviminin iyi planlanması gerekiyor.

Bu Makaleyi Paylaş
Yorum yapılmamış