Hangi durumlarda tapuya şerh konulur sorusunu kişisel haklar, taşınmaz malikinin tasarruf yetkisini kısıtlayan işlemler ve geçici tescil olmak üzere üçlü bir ayrımda incelemek gerekir.
Kişisel haklardan alım, önalım, gerialım ile satış vaadi sözleşmesi tapuya şerh verilebilir. Bunlar bir taşınmaz üzerinde daha sonra tasarrufta bulunulacağına ilişkin kurulan sözleşmeler olup tapuya şerh konularak öncelik hakkının güçlendirilmesi sağlanmaktadır. Bunun gibi kira sözleşmeleri de tapuya şerh konulmak suretiyle taşınmazın sonradan el değiştirmesi halinde kiracının bu niteliğini devam ettirmesine imkan tanır.
Taşınmaz malikinin tasarruf yetkisini kısıtlayan şerhler kural olarak TMK çerçevesinde düzenlenir. Bunlardan biri de çekişmeli hakların korunmasına dair mahkeme kararlarıdır. Teminat amaçlı ihtiyati tedbir niteliğindeki bu kararlar tapu kütüğüne şerh edilerek malikin tasarruf yetkisini sınırlar. Bununla beraber İskan Kanunu uyarınca verilen yerlere ilişkin kısıtlamalar, haciz ve aile konutu tapuya şerh konulur.
Son olarak tapu siciline tescil edilmek istenen bir hakkın henüz ispatlanamadığı hallerde geçici olarak tescilinin şerh edilmesi mümkündür.
