Kira sözleşmesinde kefil: İmza yetmez, el yazısı şart

Emlak Manşet
5 Min. Okuma

Kiralık daire bulundu, depozito konuşuldu, sıra kefile geldi. Matbu sözleşmenin en altındaki “kefil” kutusuna ad soyad yazılıyor, imza atılıyor, herkes rahatlıyor. Oysa kiracı kirayı ödemeyi bıraktığında ev sahibi, o imzanın tek başına hiçbir işe yaramadığını çoğu zaman icra mahkemesinde öğreniyor. Kira sözleşmesinde kefil Türk Borçlar Kanunu’nun en sıkı şekil kurallarından birine tabi. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 3 Mart 2026 tarihli bir kararı da bu kuralların araştırılmadan kefil hakkında karar verilemeyeceğini yeniden hatırlattı.

Adi kefil mi, müteselsil kefil mi?

Fark, ev sahibinin kapısını önce kime çalacağında. Adi kefalette ev sahibi önce kiracıya gitmek zorunda. Kefile doğrudan başvurabilmesi için kiracı hakkında yapılan takibin kesin aciz belgesiyle sonuçlanması, kiracının iflas etmesi ya da Türkiye’de takibin imkânsız hale gelmesi gibi kanunda sayılan durumlardan biri gerekiyor.

Müteselsil kefalette ise kiracının ödemede gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması, ya da kiracının açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması yetiyor. Ev sahibi kiracıyı takip etmeden kefile yönelebiliyor. Bu yüzden kira sözleşmelerinde neredeyse her zaman müteselsil kefalet isteniyor. Kefil olacak kişinin de neyi imzaladığını bilmesi gereken yer tam burası.

Üç bilgi kefilin kendi el yazısıyla

TBK 583’e göre kefalet yazılı yapılmalı ve sözleşmede kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi yer almalı. Bununla da bitmiyor. Kefilin azami miktarı, tarihi ve müteselsil kefil ise bu sıfatı kendi el yazısıyla yazması şart. Bilgisayarda doldurulmuş bir rakamın yanına atılan imza bu şartı karşılamıyor.

Uygulamada güvenli yol, kefilin sözleşmeye örneğin “150.000 TL’ye kadar müteselsil kefilim, 22.11.2026” gibi bir ibareyi kendi eliyle yazması. Buradaki tutar yalnızca örnek. Gerçek tutar, kira bedeli ve sözleşmenin süresi düşünülerek belirlenmeli. Kefilin sorumluluğunu artıran sonraki değişiklikler de aynı şekle uyulmadıkça geçerli olmuyor.

Evli kefilde eşin yazılı rızası

TBK 584’e göre evli bir kişi, ancak eşinin yazılı rızasıyla kefil olabiliyor. Rıza, kefalet sözleşmesinden önce ya da en geç sözleşmenin kurulduğu anda verilmiş olmalı. Sonradan alınan onay eksikliği gidermiyor. Mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı varsa ya da eşlerin yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmuşsa rıza aranmıyor. Kanun, tacir ve esnafın işletmeleriyle ilgili verdikleri kefaletler gibi bazı istisnalar da sayıyor, ancak bunlar bir dairenin kira kefaletinde çoğu zaman uygulanmıyor.

Ev sahibi açısından pratik çözüm basit: Kefil evliyse eşi de imza gününde gelsin, rızasını aynı sözleşme üzerinde ya da ayrı bir yazılı belgeyle versin.

Kefil ne kadar ve ne zamana kadar sorumlu?

Kira sözleşmesinde kefil her durumda, sözleşmede yazan azami miktarla sınırlı sorumlu. Bu sınır içinde asıl borçtan ve kiracının temerrüdünün yasal sonuçlarından sorumlu tutulabiliyor. Kanun bir sınır daha çiziyor: Kefilin ceza koşulundan sorumlu olacağına ilişkin anlaşmalar kesin olarak hükümsüz. Sözleşmeye yazılan “erken tahliyede üç kira cezai şart” gibi bir maddeyi kefile ödetmek mümkün değil.

Süre konusu ise en çok uyuşmazlık çıkan alan. Bir yıllık kira sözleşmesi kendiliğinden uzadığında, kefaletin de uzayan dönemleri kapsadığı ve bu dönemler için azami süre ile tutar açıkça yazılmadıysa, kefil yenilenen yılın kirasından sorumlu tutulmuyor. Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımı bu yönde. Gerçek kişilerin verdiği her kefalet de sözleşmeden itibaren on yıl geçince kendiliğinden sona eriyor. Bu süre, en erken bitişinden bir yıl önce ve yine kefalet şekline uygun yazılı bir açıklamayla, en çok on yıllık yeni bir dönem için uzatılabiliyor.

Kefil, güvence bedelinin yerini tutmaz

Depozito ile kefalet farklı şeyler. TBK 342’ye göre konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıdan istenecek güvence üç aylık kira bedelini aşamıyor. Para olarak verilen güvence, kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek şekilde vadeli bir hesaba yatırılmalı. Kefalet bu sınırın dışında, ayrı bir güvence olarak alınabiliyor. Ancak kefaletin geçersiz kurulması halinde ev sahibinin elinde yalnızca depozito kalıyor.

Ev sahibi ve kefil için kısa kontrol listesi

  • Ev sahibi, matbu formdaki kefil bölümünü doldurulmuş haliyle değil, kefilin kendi el yazısıyla tamamlanmış haliyle kabul etmeli.
  • Kefilin evli olup olmadığı sorulmalı, evliyse eşin yazılı rızası sözleşme anında alınmalı.
  • Kira birkaç yıl sürecekse uzayan dönemler için süre ve tutar açıkça yazılmalı ya da her yenilemede yeni bir kefalet alınmalı.
  • Kefil, imzalamadan önce azami tutarın kendi bütçesine göre makul olup olmadığına bakmalı. Kefil, borcu ödediği ölçüde ev sahibinin yerine geçip kiracıya rücu edebilir, ama bu parayı geri almak çoğu zaman zahmetli.
  • Geçersiz bir kefalete dayanarak kefil hakkında icra takibi başlatan ev sahibi, takibe itiraz edilip haksız çıkarsa tazminat riskiyle karşılaşabilir. Takipten önce sözleşme bir kez daha okunmalı.
Bu Makaleyi Paylaş
Yorum yapılmamış