Merkez üssü Kahramanmaraş olan ve 10 ili etkileyen 7.7 ve 7.6 büyüklüğünde yaşanan depremler tüm Türkiye’yi yasa boğdu.
Depremin ardından Türkiye’deki müteahhitlerin yeterliliği gündeme geldi.
Türkiye’de yaklaşık 450 binin üzerinde müteahhit bulunuyor.
Almanya’da bu rakam 3 bin 500 civarındayken, tüm Avrupa’daki müteahhit sayısı ise toplam 50 bin.
Müteahhitlikte herhangi bir mesleki eğitim ve yeterlilik belgesi şartı yok.
Türkiye’nin gelişmekte olan bir ülke olması sadece konut değil konut dışı bir çok inşaat faaliyetinde bulunan ve müteahhitlik yapan kişi sayısı da yüksek.
Hatta yurt dışında birçok projede de Türk müteahhitler yer alıyor.
Binaların hızlı bir şekilde dönüşümü bekleniyor
Öte yandan uzmanlar, özellikle yüksek katlı olup, daha önce yapı tatil tutanağı düzenlenmiş ve belediyeler çerçevesinde riskli görünen binaların hızlı bir şekilde dönüşümünün gerçekleşmesi gerektiğini belirtti.
İnşaatlarda karne şartına dikkat çekildi
Uzmanlar, bu aşamada inşaatlarda karne şartı ve belli bir fenni mesuliyet şartını hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
“Ülkemizde bir müteahhit olmanın şartını belirleyen özel bir yeterlilik söz konusu değil”
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Emlak Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, Türkiye’de çok sayıda müteahhit olduğunu belirterek, şu bilgileri aktardı:
Müteahhit sayısı yaklaşık 450 bini geçiyor. Bu çerçevede bakıldığı zaman dünya ölçekleri kapsamında da sayı karşılaştırılabilir durumda değil. Müteahhit sayımız fazla ancak bunun farklı nedenleri var. Ülkemizde bir müteahhit olmanın şartını belirleyen özel bir yeterlilik söz konusu değil. Bugün bu meslekte mezuniyeti olmayan herhangi bir kişi de maalesef ki doğrudan müteahhitliğe soyunabiliyor. Hatta kişiler 500 metrekareye kadar hiçbir müteahhitlik şartı aramadan kendi inşaatlarını yapabildikleri gibi H belgesi dediğimiz belgeyi de sadece bir oda kaydı bulunan herhangi biri alıp neredeyse 2 bin metrekarenin üzerinde bir inşaat yapabiliyor.
“Mesleki Yeterlilik Kurumu çalışmaları yetersiz”
Özelmacıklı, sektörde yeterlilikle ilgili farklı koşullar getirilmesi gerektiğinin altını çizerek, şöyle konuştu:
Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından son dönemde inşaatlarda çalışan sınıflara göre bazı yetkilendirme ve yeterlilikler getirilmiş olsa bile bunları özellikle üretim aşamasında yeterli olmadığını görüyoruz.
“Fenni mesullük tekrar gündeme getirilmeli”
Müteahhitlerin bu noktada herhangi bir mesleki eğitim ve yeterlilik belgesi şartları olmadığını söyleyen Özelmacıklı, bu konuya şu sözlerle açıklık getirdi:
Bu nedenle maddi imkanları olan herkes bugün için belki bir müteahhit olabiliyor. Maalesef ki üzüntülü sonuçlar farklı afetlerle karşımıza çıkabiliyor. Bu kişiler yeterlilik belgesine sahip olamayacak kimselerse eğer mutlaka mühendis çalıştırma zorunluluğu olabilir. Eskiden fenni mesullük dediğimiz bir kavram vardı. İnşaatı kontrol eden, yerinde denetleyen. Şimdi bunlar biraz daha farklı kategorilere ayrıldı. Fenni mesullük tekrar gündeme getirilmeli.
-
Fenni mesullük nedir?
Fenni mesul, sorumluluğunu üstlendiği yapının kanuna, plana, yönetmeliklere, ilgili diğer mevzuat hükümlerine, fen, sanat, sağlık kurallarına, ruhsat eki projelerine, Türk Standartları Enstitüsü standartlarına, teknik şartnamelere uygun yapılıp yapılmadığını denetlemekle yükümlüdür.
