TÜİK’in 2024 yılı ilk 9 ay verilerine göre Türkiye genelinde 479.502 daireye yapı ruhsatı, 371.567 daireye yapı kullanma izin belgesi verildi. İstanbul 79.661 daire ile en çok ruhsat verilen il olurken, onu Ankara ve İzmir takip etti.
Türkiye’nin inşaat sektöründe 2024 yılının ilk dokuz ayında önemli gelişmeler yaşandı. TÜİK tarafından açıklanan son verilere göre, ülke genelinde 479.502 daireye yapı ruhsatı verilirken, 371.567 daireye de yapı kullanma izin belgesi düzenlendi. Bu rakamlar, inşaat sektörünün dinamiklerini ve konut arzının durumunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
İnşaat Ruhsatlarında İl Bazında Dağılım
İstanbul, 79.661 daire ile yapı ruhsatı verilen konutlarda birinci sırada yer aldı. Başkent Ankara 30.186 daire ile ikinci sırada yer alırken, İzmir 26.153 daire ile üçüncü sırada konumlandı. Antalya ise 22.944 daire ile dördüncü sırada kendine yer buldu. Bu dağılım, büyükşehirlerdeki konut talebinin ve inşaat faaliyetlerinin yoğunluğunu gösteriyor.
Son 5 Yıllık Analiz ve Trendler
2020’den 2024’ün 9. ayına kadar olan süreçte yaklaşık 3,22 milyon daireye yapı ruhsatı verilirken, 2,77 milyon daireye yapı kullanma izin belgesi düzenlendi. Bu veriler, ruhsat alan projelerin yaklaşık %14’ünün henüz iskan almadığını gösteriyor. Bu oran, sektördeki tamamlanma süreçlerinin uzunluğuna ve projelerin gerçekleşme dinamiklerine ışık tutuyor.
İnşaat Maliyetlerindeki Artış ve Sektöre Etkisi
TÜİK’in İnşaat Maliyet Endeksi verilerine göre, 2024 yılı Eylül ayında inşaat üretim maliyetleri bir önceki yılın aynı dönemine göre %38,93 artış gösterdi. Bu artışın başlıca sebepleri:
- Enerji maliyetlerindeki yükseliş
- Çimento, bakır, çelik ve demir fiyatlarındaki artış
- Döviz kurlarındaki dalgalanmalar
- Ahşap ve diğer yapı malzemelerindeki fiyat artışları
Yapı Ruhsatlarının Kullanım Amacına Göre Dağılımı
2024’ün ilk 9 ayında verilen yapı ruhsatlarında, kullanım amacına göre en büyük pay 62,4 milyon metrekare ile iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalara ait oldu. Bunu:
- 8,2 milyon metrekare ile sanayi binaları ve depolar
- 6,9 milyon metrekare ile tek daireli binalar takip etti
Konut Satışları ve Piyasa Dinamikleri
2024’ün ilk 9 ayında Türkiye genelinde toplam 947.236 konut satışı gerçekleşti. Bu dönemde verilen toplam yapı ruhsatı alanı yaklaşık 95 milyon metrekareyi buldu. Bu veriler, konut piyasasındaki arz-talep dengesini ve sektörün genel durumunu yansıtıyor.
2017 yılından bu yana inşaat sektöründe görülen üretim yavaşlaması, 2024’ün ilk 9 ayında da devam etti. Artan maliyetler ve piyasa koşulları, sektördeki arz daralmasının temel nedenleri arasında yer alıyor. Bununla birlikte, büyükşehirlerdeki konut talebi ve inşaat faaliyetleri canlılığını koruyor.
