İngiltere’de yıllarca servet yaratmanın en güvenli yollarından biri olarak görülen lüks konut piyasasında tablo değişti. Özellikle Londra’nın en pahalı bölgelerinde ev fiyatları son 10 yılda ciddi kayıplar yaşarken, milyonlarca sterlin ödeyen bazı ev sahipleri bugün aldıkları fiyatın bile altında satış yapmak zorunda kalıyor.
Savills verilerine göre, en az 1 milyon sterlin miras vergisi ödeyen varlıklı kişilerin serveti içinde konutun payı 2013-2014 döneminde yüzde 27 iken 2023-2024’te yüzde 20’ye geriledi.
Bu gruptaki kişilerin sahip olduğu konutların ortalama değeri yaklaşık 1,9 milyon sterlin. Ancak özellikle Londra’daki pahalı mülklerin son yıllardaki performansı, gayrimenkulün zenginlerin servetindeki ağırlığını azaltıyor.
Londra’nın en pahalı evleri yüzde 26 değer kaybetti
Asıl kırılma Londra’nın lüks konut piyasasında yaşandı. Savills’e göre kentin en pahalı bölgelerindeki konut fiyatları 2014’ten bu yana yüzde 26 geriledi. Bu yıl da fiyatlarda yüzde 2’lik ek düşüş bekleniyor.
The Buying Solution Başkanı Will Watson, son 12-24 ayda müşterileri için satın aldıkları evlerin neredeyse tamamında satış fiyatının, önceki sahibinin yaklaşık 10 yıl önce ödediği tutarın altında kaldığını söyledi.
South Kensington’da yakın zamanda 4,2 milyon sterline satılan bir daire bunun çarpıcı örneklerinden biri oldu. Önceki sahibi aynı daireyi 10 yıl önce 5,5 milyon sterline almış, ayrıca yaklaşık 500 bin sterlin tadilat harcaması yapmıştı.
Chelsea’deki başka bir ev ise 6 milyon sterline el değiştirdi. Satış fiyatı, mülk sahibinin 2012’de ödediği rakamdan 500 bin sterlin daha düşük kaldı.
Milyonluk evlerin üçte biri zararda
Sorun yalnızca birkaç lüks konutla sınırlı değil. Connells Group’un analizine göre İngiltere ve Galler’de en az 1 milyon sterline satın alınan konutların yüzde 32’sinin bugünkü değeri, sahiplerinin ödediği fiyatın altında bulunuyor.
Lüks konut piyasasındaki gerilemenin arkasında ise artan vergiler, yüksek faizler ve yabancı yatırımcı talebindeki zayıflama bulunuyor.
Özellikle pahalı konutlara uygulanan damga vergisinin yıllar içinde artırılması işlem maliyetlerini ciddi ölçüde yükseltti. Bugün Londra’da 5 milyon sterlinlik ikinci bir ev satın alan yabancı yatırımcının ödemesi gereken vergi 863 bin 750 sterline kadar çıkabiliyor.
Zenginlerin servetinde evin ağırlığı azalıyor
Yüksek vergilerin yanı sıra siyasi belirsizlikler ve varlıklı yabancılara yönelik vergi düzenlemeleri de Londra’nın geçmişteki cazibesini azalttı.
Bunun sonucunda İngiltere’nin en varlıklı kesiminde servetin gayrimenkul dışındaki yatırımlara kaydığı görülüyor. Savills’ten Lucian Cook da çok yüksek servete sahip kişiler açısından diğer varlıkların konuttan daha önemli hale geldiğine dikkat çekiyor.
İngiltere genelinde yüksek faizler ve satın alma gücündeki gerileme konut piyasasını baskılarken, en sert değişim lüks segmentte görülüyor. Bir dönem birkaç yıl içinde çift haneli kazanç sağlayabilen Londra’nın pahalı evleri, artık sahipleri için milyonlarca sterlinlik zarara dönüşebiliyor.