Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Araştırma Merkezi (DİSK-AR) son zamanlarda kamuoyunda tartışılan hissedilen (algılanan) enflasyona ilişkin detaylı verileri kamuoyu ile paylaştı.
DİSK AR tarafından yapılan açıklamada, Ocak 2024 ayı sonunda kamuoyuna yansıyan tartışmaların ardından yapılan başvurular ve çalışmalar sonucunda hissedilen (algılanan) enflasyona ilişkin TÜİK ham verilerine ulaşıldığı belirtildi. Raporda son üç yılın verileri yer aldı.
TÜİK’in ham verilerinden (mikro veri setleri) yararlanılarak yapılan çalışmada açıklanan enflasyon ile hissedilen enflasyon arasında büyük farklar olduğu görüldü. Açıklamada, verilere ilişkin metodolojik açıklama ve ayrıntılar da yer aldı.
TÜİK’te var
Hissedilen enflasyona ilişkin verilerin TÜİK tarafından aylık olarak yapılan Tüketici Eğilim Anketi’nden elde edilen Tüketici Eğilim Araştırması’nda yer aldığının belirtildi.
Araştırma, TÜİK İstanbul Bölge Müdürlüğü Veri Araştırma Merkezi’nden (VAM) ulaşılan Tüketici Eğilim Anketi’ne ait hissedilen enflasyonun 2021, 2022 ve 2023 yıllarına aylık olarak yer verdi.
Buna göre, 2023 yılında hissedilen enflasyon, açıklanan (resmi) enflasyonun yaklaşık iki katı oldu. Ortalama hissedilen enflasyon 2023’teki ortalama açıklanan (resmi) enflasyonun 53 puan üzerinde hesaplandı.
2022 yılında hissedilen enflasyon ortalama 98,44 iken ortalama açıklanan enflasyon yıllık ortalama yüzde 71,98 olarak gerçekleşti. Böylece resmi enflasyon ile hissedilen enflasyon arasındaki fark 36,8 puan oldu.
2021 yılında ise ortalama hissedilen enflasyon yüzde 56,39, ortalama açıklanan enflasyon yüzde 19,42 ve aradaki fark 34,91 puan oldu.
2023 Aralık ayında açıklanan enflasyon yüzde 64,8 iken tüketicilerin hissettiği enflasyon yüzde 100,5 oldu. Böylece iki oran arasındaki puan farkı 35,8 olarak gerçekleşti.
Öte yandan 2023 yılında iki oran arasındaki puan farkının en yüksek olduğu ay Mayıs oldu. Mayıs’ta açıklanan enflasyon yüzde 39,6 iken hissedilen enflasyon yüzde 107 olarak kaydedildi.
Avrupa’da açıklanıyor
Araştırmada, Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye’de Hissedilen ile açıklanan enflasyon ayırımının hem uygulamada hem de literatürde geniş bir yer tuttuğuna yer verilerek, Avrupa Merkez
Bankası (AMB), ABD Merkez Bankası (FED), Almanya Merkez Bankası (DBB) ve Japonya Merkez
Bankası (BOJ) dahil pek çok ülkede hissedilen (algılanan) ve beklenen enflasyon ölçülerek açıklandığı ifade edildi.
Açıklamada, 2023 sonu itibarıyla AB ülkelerinde algılanan enflasyon yüzde 9,5, açıklanan enflasyon yüzde 2,4 olduğu bilgisi de yer aldı.
